Ukraińskie ataki na rosyjskie centra logistyczne. 1616. dzień wojny

Zmiana na stanowisku naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy nastąpiła w momencie wysokiej presji wojsk rosyjskich na kilku kierunkach (zob. Zmiana naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy). Agresor kontynuował operacje pod Dobropolem, Konstantynówką i Łymanem, zaś obrońcy kontratakowali na kierunkach nowopawliwskim i nowoołeksandriwskim.

Najtrudniejsza sytuacja panuje w okolicach Konstantynówki i w niej samej. Trwają walki w północnej części aglomeracji, gdzie Ukraińcy mają wciąż utrzymywać pojedyncze punkty oporu. Jednocześnie coraz aktywniejsze stają się rosyjskie grupy szturmowe w Ołeksijewo-Drużkiwce, położonej na północny zachód od miasta. Sytuacja wojsk ukraińskich na całym tym kierunku nadal się pogarsza, zwłaszcza w obliczu dążeń agresora do przecięcia połączeń logistycznych na północy Konstantynówki.

Ukraińskie kontrataki na kierunkach nowopawliwskim i nowoołeksandriwskim przyniosły wprawdzie zdobycze lokalne, lecz nie doprowadziły do przełamania rosyjskiego ugrupowania. Źródła ukraińskie donoszą o odrzuceniu wojsk rosyjskich w pobliżu miejscowości Filija oraz powolnym przesuwaniu się oddziałów ukraińskich na odcinkach między rzekami Janczur, Worona i Wołcza. Celem tych działań ma być skrócenie dystansu do drogi Hulajpole–Wełyka Nowosiłka. Zmuszają one Rosjan do podjęcia wysiłków stabilizacyjnych, ale nie zagrażają jeszcze bezpośrednio ich systemowi zaopatrzenia, do czego dążą Ukraińcy.

Zgodnie z komunikatami ukraińskiego Dowództwa Sił Powietrznych w okresie od wieczora 21 lipca do rana 28 lipca agresor użył 1225 dronów uderzeniowych i ich imitatorów, 11 rakiet balistycznych Iskander, 16 pocisków manewrujących oraz trzech przeciwokrętowych. Zadeklarowano zniszczenie lub zneutralizowanie 1060 bezzałogowców, 13 pocisków manewrujących i przeciwokrętowych oraz sześciu rakiet balistycznych.

Do najtragiczniejszego w skutkach ataku powietrznego doszło 24 lipca. Jego celem była organizowana przez ukraińskie stowarzyszenie producentów systemów bezzałogowych Armada prezentacja technologii dronowych. Wydarzenie w miejscowości Kapitaniwka pod Kijowem miało zgromadzić ponad 300 wojskowych, urzędników oraz przedstawicieli zagranicznych przedsiębiorstw zbrojeniowych. W wyniku skoordynowanego ataku rakietowego z użyciem trzech rakiet balistycznych zginęło 11 osób, a ponad 100 zostało rannych. Prokuratura Generalna Ukrainy poinformowała o wszczęciu śledztwa oraz zatrzymaniu organizatora prezentacji i postawieniu mu zarzutów nielegalnej organizacji spotkania bez zachowania odpowiednich środków bezpieczeństwa. W ataku miał zginąć pracownik jednej z polskich firm działających w sektorze obronnym Ukrainy, niebędący obywatelem RP.

Wojska rosyjskie kontynuują uderzenia na obiekty infrastruktury portowej w Odessie, Czarnomorsku i Mikołajowie oraz statki u wybrzeży Morza Czarnego. 22 lipca Państwowa Służba Graniczna Ukrainy zakomunikowała, że rosyjski dron uderzył w rufę masowca „Golden Rose” na Morzu Czarnym, wywołując rozległy pożar. Ewakuowano wszystkich 16 członków załogi. 25 lipca doszło do ataku na cywilny statek pod banderą Palau, który opuszczał port w obwodzie odeskim. 27 lipca państwowe przedsiębiorstwo Administracja Portów Morskich Ukrainy poinformowało o nocnych atakach na cywilne statki handlowe w porcie w Mikołajowie – zginęła w nich jedna osoba, a kolejne zostały ranne. 26 lipca szef Odeskiej Obwodowej Administracji Wojskowej Ołeh Kiper powiadomił, że u wybrzeży Odessy zatonął statek handlowy „Golden Leo”, trafiony 19 lipca w pobliżu Czarnomorska. Wskutek uderzenia zginęło dziewięciu członków załogi oraz ukraiński pilot portowy (zob. Rosyjskie uderzenie w ukraiński transport morski. 1609. dzień wojny).

Rosja kontynuowała także napady powietrzne na obiekty infrastruktury energetycznej w obwodach dniepropetrowskim, charkowskim i czernihowskim. Nieustająco codziennym celem ataków, przede wszystkim przy użyciu lotniczych bomb szybujących, pozostaje Zaporoże. Szef tamtejszej Obwodowej Administracji Wojskowej Iwan Fedorow oznajmił, że alarm przeciwlotniczy obowiązuje w obwodzie zaporoskim przez ok. 90% czasu, a w niektórych rejonach trwa nieprzerwanie przez całą dobę. 25 lipca ambasada Włoch w Kijowie poinformowała o zniszczeniu podczas przeprowadzonego tego dnia rosyjskiego ostrzału Chersonia zabytkowego budynku, w którym w latach 1906–1918 mieściła się historyczna włoska misja konsularna. W wyniku ataku jedna osoba zginęła, a dwie zostały ciężko ranne. 26 lipca rosyjskie uderzenie dronowe na supermarket doprowadziło do śmierci dwóch osób (w tym kilkuletniej dziewczynki) i ranienia 25.

Władze w Bukareszcie przekazały, że w ciągu trzech dni – od 24 do 26 lipca – rumuńskie myśliwce F-16 zestrzeliły trzy bezzałogowce, które naruszyły przestrzeń powietrzną kraju. W następstwie tych zdarzeń nie odnotowano ofiar ani szkód materialnych. Wszczęte dochodzenie wykazało, że dron zestrzelony 24 lipca to rosyjski „szahed”. Badania dwóch kolejnych maszyn jeszcze trwają. Prezydent Rumunii Nicușor Dan zapowiedział, że skieruje do Rosji protest dyplomatyczny. Ministerstwo Obrony Narodowej Rumunii poinformowało, że od początku pełnoskalowej wojny rosyjskie drony 33 razy naruszyły rumuńską przestrzeń powietrzną, a fragmenty lub całe bezzałogowce odnaleziono na terytorium kraju w ok. 50 miejscach. W pobliżu granicy rumuńsko-ukraińskiej doszło w tym okresie do ponad 100 rosyjskich ataków na Ukrainę. W samym 2026 r. odnotowano 18 wtargnięć dronów.

21 lipca agencja Bloomberg podała, że władze Kazachstanu ogłosiły wstrzymanie przesyłu ropy do głównego terminalu eksportowego nad Morzem Czarnym po serii ukraińskich ataków na tankowce. Terminal Kaspijskiego Konsorcjum Rurociągowego w pobliżu Noworosyjska miał przestać przyjmować surowiec ze względu na obawy armatorów o bezpieczeństwo statków. Według agencji utrzymanie przerwy do końca tygodnia miałoby zmusić kazachstańskie przedsiębiorstwa do ograniczenia wydobycia, gdyż przez terminal przechodzi ok. 80% eksportu ropy z kraju (zob. Ukraińskie ataki na ropociąg CPC: perspektywy sektora naftowego Kazachstanu). 27 lipca władze w Kazachstanie ogłosiły przywrócenie funkcjonowania terminalu.

22 lipca 2026 r. rosyjski dziennik „Kommiersant” poinformował, że w wyniku ataków ukraińskich dronów przeprowadzonych tego dnia dokonano zniszczeń czterech centrów logistycznych Wildberries – w Elektrostali, Kotowsku, Krasnodarze i Niewinnomysku – o łącznej powierzchni 552 tys. m², odpowiadającej ok. 10% infrastruktury magazynowej spółki. Z kolei źródła OSINT donosiły 24 lipca o uderzeniach w obiekty Wildberries w Suszarach i Nowosaratowsku w obwodzie leningradzkim. Tego samego dnia kierownictwo przedsiębiorstwa powiadomiło o ataku na centrum logistyczne firmy w Symferopolu. 25 lipca rosyjskie źródła poinformowały o prawdopodobnej próbie ataku dronów na największy magazyn Wildberries w Jekaterynburgu. Brak jednak doniesień na temat skutków uderzeń.

25 lipca Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) przekazała, że przeprowadzono atak dronowy na platformę wydobywczą na złożu Fiłanowskim oraz objęte sankcjami statki towarowe „Port Olya 2” i „Begey”, wykorzystywane – według SBU – do przewozu ładunków wojskowych między Iranem a Rosją. Tego samego dnia MSZ Iranu oskarżyło Ukrainę o zaatakowanie irańskiego statku handlowego – na jednostce miało dojść do eksplozji, w wyniku której zginął jeden marynarz, a drugi został ranny. Teheran określił uderzenie jako akt agresji i naruszenie Karty Narodów Zjednoczonych. 27 lipca w wywiadzie dla Sky News prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski stwierdził, że Iran de facto uczestniczy w wojnie przeciwko Ukrainie, ponieważ od początku pełnoskalowej inwazji dostarcza Rosji tysiące dronów typu Shahed, technologie ich produkcji oraz inne uzbrojenie.

23 lipca agenci ukraińskiego wywiadu wojskowego HUR mieli przeprowadzić operację przeciw elitarnej rosyjskiej jednostce dronowej „Rubikon”. W rezultacie zdalnego zdetonowania ładunku wybuchowego w okupowanym Dniprorudnem miało zginąć trzech operatorów dronów, a jeden miał zostać ranny.

Służba Bezpieczeństwa Ukrainy ujawniła dwie siatki rosyjskich agentów w Kijowie i Dnieprze, które miały aktywować dla rosyjskich struktur ponad tysiąc terminali Starlink. 24 lipca w stolicy Ukrainy zatrzymano dwóch agentów FSB, którzy zarejestrowali 76 urządzeń, wykorzystując fałszywe paszporty ukraińskie i pomoc pracownika poczty. Dzień później w Dnieprze aresztowano podejrzanego, który posługując się danymi podstawionych osób, aktywował ponad tysiąc terminali. SBU powiadomiła, że wszystkie urządzenia w obu prowadzonych sprawach zablokowano.

27 lipca SBU poinformowała o zatrzymaniu w obwodzie charkowskim dwóch agentów FSB przygotowujących zabójstwo kilkudziesięciu żołnierzy ukraińskich sił zbrojnych. Według śledczych podejrzani, zwerbowani przy użyciu komunikatora Telegram, wynajęli dom i rozpowszechnili zaproszenia na imprezę charytatywną, podczas której planowali dodać do napojów substancje trujące.

21 lipca SBU zapobiegła dwóm następującym po sobie eksplozjom na parkingu osiedla mieszkaniowego w Iwano-Frankiwsku. Pierwszy ładunek miał zostać zdetonowany zdalnie wśród samochodów, a drugi po przybyciu mieszkańców, policji, pogotowia i ratowników. Zwerbowany przez rosyjskie służby miejscowy bezrobotny miał ukryć urządzenia w garnkach – każde miało zawierać po 6 kg materiału wybuchowego i setki metalowych śrub zwiększających siłę rażenia.

Dzień później SBU zatrzymała dwóch podejrzanych przygotowujących dywersję na linii kolejowej w obwodzie czernihowskim. Aresztowani mieli przy sobie dwa improwizowane ładunki wybuchowe przeznaczone do podłożenia pod tory. Według śledztwa głównym wykonawcą był zmobilizowany mieszkaniec Kijowa, który samowolnie opuścił jednostkę wojskową.

21 lipca brytyjska BAE Systems poinformowała o podpisaniu umowy licencyjnej z nieujawnioną firmą ukraińską na produkcję lekkich, ciągnionych haubic 105 mm L119 dla Sił Zbrojnych Ukrainy.

22 lipca Rada Europejska powiadomiła, że państwa UE zatwierdziły udział Wielkiej Brytanii w pożyczce na potrzeby wsparcia Ukrainy. Oznacza to, że Kijów będzie mógł korzystać z finansowania w formie pożyczki w celu zamawiania także w Wielkiej Brytanii kluczowych produktów związanych z obronnością.

23 lipca podczas wizyty premiera Irlandii Micheála Martina w Kijowie ogłoszono, że Dublin wesprze Ukrainę kwotą 125 mln euro. 100 mln zostanie przeznaczone na dostawę priorytetowego nieśmiercionośnego sprzętu wojskowego, a 25 mln na wsparcie odbudowy i ochrony krytycznej infrastruktury.

24 lipca ukraiński portal branżowy Defense Express podał, że polska Grupa WB dostarczyła Siłom Zbrojnym Ukrainy system uzbrojenia Warmate 5. Prawdopodobnym użytkownikiem jest Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy.

27 lipca podczas wizyty Zełenskiego w Londynie u nowego premiera Wielkiej Brytanii Andy’ego Burnhama ogłoszono, że nieujawniona ukraińska firma uzyska licencje na produkcję systemu walki radioelektronicznej Stone Cloak.

Według Agencji Reutera administracja Donalda Trumpa poinformowała członków Kongresu, że nie zakończy wydawania 400 mln dolarów, przewidzianych na pomoc militarną dla Ukrainy w roku fiskalnym 2026, aż do roku fiskalnego 2029. Oznaczałoby to niechęć po stronie USA do jakiejkolwiek formy materialnego wsparcia Kijowa do końca kadencji prezydenta Trumpa.

21 lipca SBU, Państwowe Biuro Śledcze (PBŚ) i Policja Narodowa poinformowały o zatrzymaniu 15 organizatorów schematów unikania mobilizacji, działających w kilku obwodach. Mechanizm obejmował fikcyjne zatrudnienie, fałszowanie dokumentacji medycznej, uzyskiwanie pozornego statusu opiekuna, nielegalne przekraczanie granicy oraz ujawnianie miejsc działania grup mobilizacyjnych. Między innymi w obwodzie sumskim zatrudniano podlegających obowiązkowi wojskowemu jako „wykładowców” fikcyjnej placówki edukacyjnej, z czego miało skorzystać ponad 200 osób.

28 lipca PBŚ zawiadomiło o postawieniu zarzutów dwóm żołnierzom 425. Samodzielnego Pułku Szturmowego „Skała” w związku z brutalnym traktowaniem kolegów z jednostki. Według śledczych w maju br. podejrzani postanowili samodzielnie ukarać dwóch żołnierzy za naruszenie dyscypliny. Poszkodowanym zadali wiele ciosów, a następnie zamknęli ich w budynku gospodarczym, gdzie nadal się nad nimi znęcali. Obie osoby hospitalizowano z urazem czaszkowo-mózgowym oraz innymi obrażeniami ciała. Jest to kolejny przykład patologii w tym oddziale (szerzej zob. Rysa na „Skale”. Problemy dyscyplinarne i wizerunkowe tzw. pułków Syrskiego).

Pełnomocnik Rady Najwyższej ds. praw człowieka Dmytro Łubinec poinformował o czterech przypadkach morderstw w terytorialnych centrach rekrutacji w obwodach kijowskim i dniepropetrowskim. Za region z najpoważniejszą skalą naruszeń praw człowieka uznał obwód zakarpacki. Liczne nieprawidłowości mają być również odnotowywane w obwodach odeskim i dniepropetrowskim, a szczególnie rażące przypadki także w obwodzie lwowskim. Pozytywnie ocenił natomiast obwody kirowohradzki i chmielnicki, które należą do liderów mobilizacji w przeliczeniu na liczbę mieszkańców, bez znacznej liczby naruszeń.

25 lipca prezydent Zełenski stwierdził, że według informacji wywiadowczych po przeprowadzeniu wyborów do Dumy Państwowej 21 września Rosja planuje rozszerzenie mobilizacji o 300–500 tys. osób. W ocenie Kijowa w niespełna siedem miesięcy br. do rosyjskiej armii wstąpiło 221 tys. ludzi, przy stratach szacowanych na 225,5 tys. 27 lipca opublikowano dekret prezydenta FR o zwiększeniu od 1 sierpnia liczebności rosyjskich sił do 2,43 mln, w tym 1,535 mln żołnierzy. Jest to trzecie zwiększenie stanu osobowego w 2026 r.