Jednostronny „rozejm energetyczny”? 1693. dzień wojny

Pomimo spadku tempa ukraińskich kontrataków na kierunku łymańskim Siły Zbrojne Ukrainy (SZU) nie rezygnują z prób wyparcia przeciwnika z większości pozostałych pozycji na zachodnim brzegu rzeki Żerebeć. Wojskom ukraińskim udało się rozszerzyć obszar kontrolowany w północnej części Zaricznego i zbliżyć do centrum miejscowości. Obrońcom udało się także ponownie odzyskać kontrolę nad większością dużego kompleksu leśnego na północ od Raj-Ołeksandriwki. Obecnie walki toczą się o jej centralne ulice, niemniej nadal utrzymuje się tam rozległa szara strefa. Według niepotwierdzonych informacji źródeł rosyjskich Ukraińcy zdołali niewielkimi grupami sforsować kanał Doniec–Donbas.

Trwają zacięte walki w rejonie Dobropola, gdzie wojska rosyjskie starają się niewielkimi grupami przenikać od południa do jego centrum. Obrońcy natomiast próbują kontratakować na północ od miasta, umacniając się w Zołotym Kołodiaziu i uniemożliwiając okrążenie aglomeracji Drużkiwki od zachodu. Najeźdźcy kontynuują infiltrację Ołeksijewa-Drużkiwki, jednak zacięte walki trwają wciąż w rozległej szarej strefie w północno-zachodniej części Konstantynówki.

Agresor kontynuuje zmasowane ataki na obiekty infrastruktury energetycznej, zakłady przemysłowe, magazynowe i zbrojeniowe oraz zabudowę mieszkalną. W intensywnym napadzie przeprowadzonym w nocy z 6 na 7 października uderzono m.in. w budynek mieszkalny w Pryłukach (obwód czernihowski), gdzie zginęły 22 osoby, w tym pięcioro dzieci, a 54 zostały ranne. Do tragicznych w skutkach uderzeń doszło także w Kijowie, gdzie atakowano m.in. budynek biurowo-magazynowy, oraz w obwodzie kijowskim, w którym ostrzeliwano Trypolską Elektrownię Cieplną (sześć osób zostało zabitych, a 21 rannych). Wielokrotnym celem ataku stała się stacja elektroenergetyczna „Kijowska” w rejonie Naływajkiwki w obwodzie kijowskim. W obwodzie połtawskim celem ataku rakietowego była Krzemieńczucka Elektrownia Wodna, w odeskim – infrastruktura portowa (ataki ponawiane 9 i 10 października), zaś w Zaporożu – jeden z trzech mostów na Dnieprze.

W nocy z 6 na 7 października rosyjskie źródła odnotowały ataki na „przedsiębiorstwa ukraińskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego działające na rzecz firmy Fire Point”. Uderzenia miały objąć sześć obwodów, gdzie miano trafić w obiekty magazynowania oraz przedsiębiorstwa produkcyjne (w tym m.in. wielokrotnie atakowany wcześniej budynek studia filmowego w Kijowie). Strona ukraińska nie odniosła się do tych doniesień.

8 października władze obwodu donieckiego poinformowały, że w wyniku rosyjskiego ataku na dwa autobusy przewożące pasażerów w Kramatorsku zginęły 33 osoby, a 18 zostało rannych. Wielokrotnie celem ataków na obiekty cywilne było Zaporoże, gdzie 8 października jeden z rosyjskich dronów uderzył w budynek Zaporoskiej Rady Obwodowej, następnego dnia w mikrobus z pasażerami (zginęła jedna osoba, a sześć zostało rannych), zaś 10 października – bombami lotniczymi – w kilka wielopiętrowych budynków (co najmniej 20 osób zginęło, a kilkanaście zostało rannych). 9 i 10 października atakowany był Iwano-Frankiwsk (co najmniej jedna osoba zginęła), Czernihów (atak na supermarket i autobus) oraz Lwów (ponownie 13 października). 9 października kilkukrotnie atakowano Krzywy Róg, a także Charków i Mikołajów. 11 października uderzono w Dniepr, a następnego dnia w Winnicę i Równe. 13 października w Równem trafiona została placówka edukacyjna w centrum miasta (20 osób zostało rannych).

10 października ukraiński operator telekomunikacyjny TENET powiadomił, że w wyniku rosyjskiego ataku na Odessę poważnie uszkodzony został należący do firmy kompleks technologiczny. Zniszczenia objęły kluczowe systemy podtrzymujące funkcjonowanie obiektu, w wyniku czego część abonentów doświadczyła przerw w dostępie do internetu oraz wybranych usług telekomunikacyjnych. 12 października ukraiński koncern Naftohaz poinformował, że w nocy rosyjskie wojska przeprowadziły atak z wykorzystaniem odrzutowego bezzałogowego statku powietrznego na infrastrukturę wydobycia gazu ziemnego w obwodzie charkowskim.

Ponowny zmasowany atak na obiekty infrastruktury energetycznej w Kijowie Rosjanie powtórzyli 10 października. Na skutek uderzeń w stacje energetyczne (m.in. ponownie w rejonie Naływajkiwki) doszło do przerw w dostawach prądu dla mieszkańców, zaopatrzeniu w wodę oraz do wstrzymania funkcjonowania komunikacji miejskiej (w tym metra). Mer ukraińskiej stolicy Witalij Kliczko oświadczył, że miasto funkcjonuje w „trybie przetrwania”, a mieszkańców mających możliwość tymczasowego wyjazdu wezwał do jego opuszczenia.

Prezydent Wołodymyr Zełenski poinformował 12 października, że Rosjanie dokonali uderzeń w elektrociepłownię w Charkowie (TEC-5) oraz – ponownie – w Naływajkiwce, łamiąc tym samym ogłoszone przez Donalda Trumpa dzień wcześniej porozumienie o wzajemnym nieatakowaniu obiektów energetycznych.

Zgodnie z szacunkami ukraińskiego Dowództwa Sił Powietrznych w okresie od wieczora 6 października do rana 13 października Rosja wykorzystała nieujawnioną liczbę pocisków przeciwokrętowych Cyrkon/Oniks, pocisków balistycznych Iskander-M, S-400 i KN-23, co najmniej 48 pocisków Ch-101, Iskander-K i Kalibr, jeden pocisk lotniczy Ch-59, dziewięć małych pocisków manewrujących (rakieto-dronów) Banderol/Dan-T oraz 913 uderzeniowych bezzałogowych statków powietrznych typu Shahed, Gerbera bądź dronów-imitatorów typu Parodia (576 z nich było odrzutowych, co oznacza, że stanowiły one 63,1% wszystkich użytych). Ukraińska obrona powietrzna zadeklarowała neutralizację 745 bezzałogowców (81,6%), w tym 384 odrzutowych, co oznacza skuteczność neutralizacji dronów odrzutowych w analizowanym okresie na poziomie 66,6%.

7 października Zełenski oskarżył Rosję o atak na dwa statki handlowe u wybrzeży Bułgarii, do których doszło tego samego dnia – jedna jednostka zatonęła, a na drugiej wybuchł pożar. Był to pierwszy tego rodzaju incydent na wodach terytorialnych tego państwa. Minister obrony Bułgarii Dimityr Stojanow oświadczył, że nie można obecnie rozstrzygnąć, czy wykorzystane bezzałogowce były rosyjskie, czy ukraińskie. W celu wyjaśnienia zdarzenia 8 października wizytę w Sofii złożył szef Biura Prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow, rezultatów spotkania nie ujawniono. 13 października premier Bułgarii Rumen Radew poinformował o kolejnych atakach na statki na Morzu Czarnym u wybrzeży Bułgarii. W wyniku nocnych uderzeń bezzałogowców jedna jednostka miała zatonąć – pięciu członków załogi uratowano, a 11 uznano za zaginionych. Drugi statek miał zostać zaatakowany trzema dronami, lecz nikt nie odniósł poważnych obrażeń. Premier Radew potępił ataki, nie przypisując jednoznacznie odpowiedzialności za nie Rosji, choć ocenił, że ich skutki są dla niej korzystne.

7 października prezydent Zełenski powiadomił o przeprowadzeniu przez ukraińskie siły zbrojne uderzeń na cele związane z finansowaniem i prowadzeniem rosyjskich działań wojennych. Przekazał, że w ciągu poprzedniej doby zaatakowano dwa obiekty infrastruktury naftowej oraz poligon wojskowy w obwodach permskim, samarskim i astrachańskim. Potwierdził również przeprowadzenie uderzenia na Morzu Czarnym, lecz nie przedstawił szczegółów dotyczących celu i rezultatów. Najprawdopodobniej chodzi jednak o należący do rosyjskiej tzw. floty cieni tankowiec „Aframax Rio” u wybrzeży Soczi, na którym dzień wcześniej wybuchł pożar.

8 października siły ukraińskie zaatakowały centrum danych firmy Yandex Sasta w Sasowie w obwodzie riazańskim, następnego dnia kolejne – w Kałudze, zaś 11 października – we Włodzimierzu. W oświadczeniu firmy Yandex poinformowano, że atak doprowadził do całkowitego wstrzymania pracy obiektów oraz poważnych zakłóceń w funkcjonowaniu usług internetowych. Rosyjskie media natomiast donosiły, że problemy z działaniem usług zgłosiło ok. 435 tys. użytkowników. Zakłócenia objęły m.in. system płatniczy Yandex Pay, pocztę elektroniczną, komunikator, usługi chmurowe, platformę muzyczną oraz aplikacje transportowe i dostawcze. Według rosyjskich źródeł branżowych wymiana uszkodzonego sprzętu może potrwać nawet do sześciu miesięcy. Minister rozwoju cyfrowego Rosji Maksut Szadajew określił skalę ataków jako bezprecedensową i zapowiedział rozmowy z Ministerstwem Obrony dotyczące ochrony centrów danych.

Również 8 października ukraińskie siły zbrojne przeprowadziły atak na kompleks rafineryjno-petrochemiczny Gazprom Nieftiechim Saławat w mieście Saławat w rosyjskiej Republice Baszkortostanu. Wskutek uderzenia na terenie przedsiębiorstwa wybuchł pożar, jednak jak dotąd nie ujawniono skali uszkodzeń. Tego samego dnia doszło do ataku na rafinerię ropy naftowej w Omsku, położoną ponad 2500 km od granicy Ukrainy. Według ukraińskiego przedsiębiorstwa Fire Point do uderzenia wykorzystano zmodernizowane drony FP-1, a w rezultacie trafienia na terenie zakładu wybuchł pożar. Kolejnego dnia rosyjskie media poinformowały o ataku ukraińskich bezzałogowych statków powietrznych na miasto Uchta, położone ok. 1700 km od granicy z Ukrainą, gdzie celem była należąca do koncernu Łukoil rafineria Uchta (Łukoil-Uchtanieftiepierierabotka).

Sztab Generalny SZU powiadomił o przeprowadzeniu w nocy z 8 na 9 października uderzeń w obwodzie niżnonowogrodzkim: na Centrum Eksploatacji Obiektów Naziemnej Infrastruktury Kosmicznej (CENKI) w miejscowości Dalnieje Konstantinowo-5 oraz ośrodek likwidacji międzykontynentalnych pocisków balistycznych w pobliżu miejscowości Surowaticha. Tego samego dnia ukraińskie bezzałogowce miały trafić w Zakłady Doświadczalne w Riedkinie w obwodzie twerskim.

10 października doszło do ataku na terminal naftowy Nowoszachtyńskiej Rafinerii w Rostowie nad Donem, gdzie wybuchł rozległy pożar. Według niezależnych źródeł OSINT ogień zniszczył siedem z dwunastu zbiorników magazynowych, a kolejny został uszkodzony. Tego samego dnia Sztab Generalny SZU poinformował o ponownym uderzeniu ukraińskich sił zbrojnych na stację przesyłową ropy naftowej Samara, zlokalizowaną w pobliżu miejscowości Proswiet w obwodzie samarskim. Obiekt należy do systemu koncernu Transnieftʹ i stanowi jeden z największych węzłów rosyjskiej infrastruktury przesyłowej ropy naftowej.

13 października prezydent Zełenski oświadczył, że Ukraina przez ostatnie dwie doby od ogłoszenia przez Trumpa rozejmu energetycznego powstrzymywała się od ataków na rosyjskie rafinerie i infrastrukturę energetyczną, podczas gdy Rosja kontynuowała uderzenia na ukraińskie obiekty energetyczne i infrastrukturę krytyczną. Zadeklarował również gotowość Kijowa do wzajemnych działań deeskalacyjnych, podkreślając konieczność zmuszenia Moskwy do respektowania wstrzymania uderzeń na tego typu obiekty.

11 października Ministerstwo Obrony Ukrainy poinformowało, że w 2026 r. Agencja Zamówień Obronnych zakontraktowała o 300% więcej bezzałogowych statków powietrznych różnych typów i przeznaczenia niż w całym 2025 r. Według resortu w ostatnich miesiącach liczba zakontraktowanych dronów była około pięć i pół razy większa niż w analogicznym okresie roku poprzedniego.

12 października Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ) zawiadomiła o rozpoczęciu na Białorusi wspólnych ćwiczeń wojskowych „Niezłomne Braterstwo-2026” i „Bariera-2026”, które potrwają do 16 października. W manewrach uczestniczy ponad 1,5 tys. żołnierzy z Rosji, Kazachstanu, Kirgistanu i Tadżykistanu. Zaplanowano wykorzystanie ponad 300 jednostek uzbrojenia oraz sprzętu wojskowego i specjalistycznego, a także ok. 80 bezzałogowych statków powietrznych różnych typów. Ćwiczenia odbywają się na białoruskich poligonach Łoswido i Starodorożski, a ich głównymi elementami są prowadzenie operacji pokojowych oraz neutralizowanie źródeł zagrożeń biologicznych. Według deklaracji OUBZ manewry mają charakter planowy i nie są wymierzone w państwa trzecie.

12 października wywiad wojskowy Ukrainy (HUR) opublikował na portalu War&Sanction interaktywny model 3D oraz informacje na temat składu i łańcucha dostaw rosyjskiego pocisku aerobalistycznego Ch-47M2 Kindżał. Zebrane dane pochodzą z badań szczątków pocisków wykorzystywanych przeciwko celom na Ukrainie. Według ustaleń pocisk Ch-47M2 Kindżał ma być w 90% zunifikowany z systemem Iskander-M. Jego najważniejsze cechy to radiolokacyjna głowica naprowadzająca, system aktywnych zakłóceń oraz mechanizmy pozorowania celów. HUR ogłosił również, że zidentyfikował 58 przedsiębiorstw uczestniczących w produkcji pocisków typu Kindżał, z których 22 mają być nadal nieobjęte sankcjami Zachodu. Ukraiński wywiad ocenia, że problemem ograniczającym wykorzystanie Kindżałów przez Rosjan jest niewielka liczba dostępnych samolotów MiG-31I oraz MiG-31K, które służą do przenoszenia tych pocisków.

9 października Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) powiadomiła o zatrzymaniu byłego adwokata, żołnierza jednej z jednostek Wojsk Desantowo-Szturmowych. Na zlecenie Federalnej Służby Bezpieczeństwa FR (FSB) miał on przekazywać Rosjanom dane m.in. o rozmieszczeniu i działaniach tej jednostki na froncie. Agent został zwerbowany przez FSB za pośrednictwem komunikatora internetowego tuż po tym, jak opuścił zakład karny, gdzie odsiadywał wyrok za rozpowszechnianie wiadomości dotyczących Sił Obronnych Ukrainy. Według SBU zatrzymanie nastąpiło na wczesnym etapie przygotowywania operacji, dzięki czemu udaremniono plany dostarczenia Rosjanom danych o położeniu ukraińskich sił w rejonie frontu.

Z kolei 12 października SBU przekazała informacje o zatrzymaniu pod koniec września 19-letniego mieszkańca Kijowa pod zarzutem próby przeprowadzenia zamachu terrorystycznego na żołnierzy Sił Obronnych Ukrainy w Równem. Według zebranych materiałów nastolatek przybył do miasta i w wyznaczonym miejscu odebrał plecak zawierający telefon, powerbank oraz ładunek wybuchowy. Następnie podłożył go pod mikrobus używany przez siły ukraińskie, a telefon wraz z urządzeniem zasilającym zakamuflował w butelce po soku i umieścił w miejscu umożliwiającym obserwację autobusu i zdalną detonację ładunku.

6 października belgijski minister obrony Theo Francken oznajmił, że firma Sabena Engineering, odpowiedzialna za naprawy ukraińskich myśliwców F-16, obsługuje cztery samoloty miesięcznie i planuje zwiększyć tę liczbę do sześciu. Na początku października prezydent Zełenski twierdził, że nawet połowa ukraińskich F-16 znajduje się w Europie Zachodniej na przedłużających się naprawach.

7 października Komisja Europejska poinformowała o przekazaniu kolejnego pakietu 1,24 mld euro z 90 mld euro pożyczki dla Ukrainy. Najnowsza transza ma zostać przeznaczona na systemy bezzałogowe i amunicję. Do tej pory przekazano Kijowowi w ramach tej pożyczki 16,9 mld euro.

9 października fińskie Ministerstwo Obrony powiadomiło o wysłaniu 35. pakietu pomocy wojskowej dla Ukrainy o wartości ok. 1 mln euro. Helsinki dostarczyły już Kijowowi pomoc wojskową o łącznej wartości 3,6 mld euro.