Pierwsze ćwiczenia kontyngentu sił wsparcia Ukrainy. 1721. dzień wojny

Działania na froncie nie przyniosły znaczących zmian na korzyść żadnej ze stron. Siły ukraińskie poszerzyły strefę działań zaczepnych o pogranicze obwodów donieckiego i charkowskiego, atakując pozycje rosyjskie w rejonie Borowej. Miały też wyprzeć grupy dywersyjno-rozpoznawcze (GDR) agresora z Orichiwa w obwodzie zaporoskim. Rosjanie kontynuowali wypieranie sił ukraińskich z Dobropola. Powiększyli również obszar aktywności GDR na północ i zachód od tego miasta, a ich obecność odnotowana została 17 km od terenów kontrolowanych przez agresora. Według źródeł OSINT działaniom dywersyjnym Rosjan sprzyja brak rozpoznania taktycznego w postaci ukraińskich dronów nad terenami kontrolowanymi przez obrońców. Rosyjskie GDR, które nie zostaną wykryte i zniszczone na podejściach do ukraińskich pozycji obronnych, po ich przekroczeniu uzyskują dzięki temu dużą swobodę działania.

Siły rosyjskie przeprowadziły serię zmasowanych ataków na infrastrukturę energetyczną w obwodach kijowskim i dniepropetrowskim. Od wieczora 3 listopada do rana 10 listopada ataki miały miejsce codziennie, często po raz kolejny na te same obiekty. W obwodzie kijowskim rosyjskie drony i rakiety uderzyły m.in. w Trypolską Elektrownię Cieplną (5, 7 i 9 listopada), w znacznym stopniu niszcząc ten obiekt, a także podstację Kijowską 750 kV (4, 5 i 7 listopada) oraz podstacje 330 kV Białocerkiewską, Browarską i Nowokijowską. Konsekwencją ataków było pogorszenie sytuacji w Kijowie. W obwodzie dniepropetrowskim Rosjanie kontynuowali niszczenie nieczynnej Prydniprowskiej Elektrowni Cieplnej (5 i 6 listopada) oraz podstacji energetycznych w Dnieprze i rejonach: kamieńskim, krzyworoskim, pawłohradzkim i samarskim. W rezultacie ataków 8 listopada od prądu odciętych zostało ponad 600 tys. abonentów w tym obwodzie, a likwidacja skutków blackoutu w Dnieprze trwała ponad dobę. W wyniku uderzeń powietrznych agresora w Kijowie oraz obwodach kijowskim i dniepropetrowskim ucierpiały także logistyka, transport i przemysł. Jednym ze skutków uderzenia rakietowego na Kijów nocą z 6 na 7 listopada było poważne uszkodzenie Mostu Północnego. Na ponad dobę doszło do całkowitego wstrzymania ruchu na nim.

Rosjanie kontynuowali ataki na energetykę, logistykę i transport w regionach na zapleczu frontu oraz obwodach, przez które przechodzą główne szlaki zaopatrzenia z Zachodu. Ze szczególną intensywnością atakowana była infrastruktura w obwodach winnickim i żytomierskim. W pierwszym z wymienionych uderzenia dotknęły m.in. Ładyżyńską Elektrownię Cieplną (5 listopada) i podstacje energetyczne (7, 9 i 10 listopada). W obwodzie żytomierskim atakowane były m.in. podstacje w rejonie stołecznym oraz korosteńskim i zwiahelskim (4, 6 i 7 listopada). Podstacja Owrucz 330 kV w rejonie korosteńskim miała zostać niemal całkowicie zniszczona. Między innymi w Żytomierzu, oprócz niedoborów energii elektrycznej, pojawiły się problemy z ogrzewaniem, a wieczorem 3 listopada miasto to mierzyło się z blackoutem. Do całkowitego wyłączenia prądu wskutek rosyjskiego ataku doszło także 7 listopada w Czernihowie. Ponadto zniszczenia infrastruktury odnotowane zostały w Charkowie i obwodzie charkowskim (5, 6, 7 i 9 listopada), Chmielnickim (7 i 9 listopada), Czerkasach i obwodzie czerkaskim (8 i 9 listopada), Kropywnyckim i obwodzie kirowohradzkim (4, 6 i 10 listopada), Krzemieńczuku i jego okolicach (5, 7, 8 i 9 listopada), Odessie (3, 4, 7 i 8 listopada), Połtawie (9 listopada), Sumach (6 i 10 listopada), Zaporożu (w rezultacie uderzenia 8 listopada całkowicie zamknięta została część drogowa Mostu Preobrażeńskiego) oraz obwodach: mikołajowskim (9 listopada), odeskim (5, 8 i 9 listopada; celami były m.in. Białogród nad Dniestrem, Izmaił i Kilia) rówieńskim (7, 8 i 9 listopada), tarnopolskim (4 listopada) i wołyńskim (4 listopada doszło do okresowego odcięcia dostaw prądu dla Kowla).

Liczba wykorzystywanych przez Rosjan dronów uderzeniowych może być o ok. 100 na dobę wyższa, niż podają komunikaty ukraińskiego Dowództwa Sił Powietrznych (DSP). Według źródeł OSINT od wieczora 3 listopada do rana 10 listopada agresor mógł ich wykorzystać 2200. DSP poinformowało o 1561 dronach, z których 1327 miało zostać unieszkodliwionych. Powodem może być ograniczenie oficjalnych komunikatów do sprawozdań z ataków w godzinach nocnych, podczas gdy informacje o atakach przeprowadzonych za dnia DSP publikuje sporadycznie (w ww. okresie w ogóle). Odmienną politykę informacyjną prowadzą Rosjanie, którzy okresowo zawyżają dane o liczbie użytych przez Ukraińców dronów, starając się tym podkreślić skuteczność obrony powietrznej (przypadek taki miał miejsce 20 września br., kiedy to zawyżyli ich liczbę do 1600 – o 300 więcej niż w szacunkach niezależnych obserwatorów). W tygodniu 3–10 listopada najeźdźcy mieli wykorzystać także 40–42 rakiety, głównie pociski balistyczne w ataku na Kijów i obwód kijowski nocą z 6 na 7 listopada, z których zestrzelone zostały 2–4.

Ukraińskie bezzałogowce uderzyły w cztery rosyjskie rafinerie. Do rozległych pożarów doszło w obiekcie Surgutnieftiegazu w mieście Kiriszy w obwodzie leningradzkim (9 listopada). Odnotowano je także w rafineriach Rosniefti w Saratowie (7 listopada) i Riazaniu (5 listopada) oraz Safmaru w Afipskim w Kraju Krasnodarskim (6 listopada). Pociski manewrujące Neptun uderzyły w zakłady Proton w Orle (6 listopada), produkujące podzespoły stosowane m.in. w rosyjskich rakietach balistycznych Iskander-M. Według ukraińskiego Sztabu Generalnego w wytwarzający paliwo do nich Zakład im. Morozowa w rejonie Petersburga trafiły ukraińskie drony (9 listopada). 4 listopada spowodowały one pożar w centrum logistycznym firmy OZON w Adygejsku, a według niektórych źródeł – także dzień później w kompleksie magazynowym Wildberries w Riazaniu. 10 listopada celem ukraińskiego ataku mogły być lotnicze zakłady remontowe w Starej Russie w obwodzie nowogrodzkim.

7 listopada Ukraińcy przeprowadzili atak na infrastrukturę energetyczną w okupowanym obwodzie ługańskim. W rezultacie tego uderzenia okresowo od prądu odciętych zostało 300 tys. abonentów. Ze względu na zniszczenia w infrastrukturze braki energii odczuwane są także na pozostałych terenach zajętych przez Rosję.

5 listopada Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) zatrzymała w Sumach kobietę, która wspomagała Siły Zbrojne FR (SZ FR) w ostrzale miasta. Na zlecenie wroga rozpoznawała rozmieszczenie stanowisk Państwowej Służby Granicznej Ukrainy, a także punktów kontrolnych wokół miasta, dokumentując swoje ustalenia na fotografiach i mapach. Tak przygotowany materiał przekazywała zleceniodawcom.

Tego samego dnia ukraińskie sądy skazały czterech obywateli Ukrainy, którzy walczyli po stronie Rosjan w obwodach sumskim i charkowskim, na kary po 15 lat pozbawienia wolności. Dzień później SBU zatrzymała dwie osoby w obwodzie dniepropetrowskim. Pierwszą aresztowano w Kamieńskiem pod zarzutem przygotowywania zamachu bombowego na zakład chemiczny. W jej domu znaleziono improwizowany ładunek wybuchowy oraz ok. 1,5 kg materiałów niebezpiecznych. Drugą osobę zatrzymano w Dnieprze pod zarzutem przeprowadzenia zamachu bombowego w tym mieście rok wcześniej. W jego wyniku zginął lokalny samorządowiec. Kolejną osobę z Dniepru zatrzymano 9 listopada pod zarzutem pomocy SZ FR w przeprowadzaniu ataków na obiekty paliwowe, energetyczne oraz wykorzystywane przez siły zbrojne.

10 listopada SBU zatrzymała mieszkańca obwodu czerkaskiego, który przekazywał Rosjanom dane o lokalizacji Sił Zbrojnych Ukrainy (SZU) w centralnej części kraju. Szczególnie interesowały go obiekty wykorzystywane przez jednostki ukraińskie podczas rotacji na front i z frontu.

Służba Wywiadu Zagranicznego FR (SWZ) kontynuuje operacje propagandowe wymierzone w Kijów. 6 listopada podczas spotkania Szanghajskiej Organizacji Współpracy w formacie „Dialog SzOW plus” w Samarkandzie zastępca dyrektora SWZ Michaił Maksimowicz oświadczył, że międzynarodowe organizacje terrorystyczne są zainteresowane pozyskaniem technologii bezzałogowych od władz Ukrainy. Zaapelował o prewencyjne zwalczanie takich zagrożeń, nie przedstawiając przy tym żadnych dowodów ani szczegółów mających potwierdzić jego tezy. Z kolei 9 listopada ta sama służba przekazała, że władze w Kijowie ściśle współpracują z Unią Europejską w celu wypracowania mechanizmów skłaniających obywateli Ukrainy do powrotu do ojczyzny. Następnie mieliby oni podlegać mobilizacji i wzmocnić SZU.

9 listopada na poligonie w Nowej Dębie rozpoczęła się lądowo-powietrzna część ćwiczenia tzw. koalicji chętnych pod kryptonimem „Koalicja 26.2”, będącego pierwszym dużym sprawdzianem sił wsparcia Ukrainy (Multinational Force–Ukraine, MNF-U) przed ewentualnym rozmieszczeniem na jej terytorium w razie zawieszenia broni lub zawarcia porozumienia pokojowego. Morska część ćwiczenia odbywa się równocześnie w Stambule. W przedsięwzięciu biorą udział kontyngenty lądowe, powietrzne i morskie oraz element sił kosmicznych z Francji i Wielkiej Brytanii, które wspólnie sprawują komendę nad ćwiczeniem (dowódcą MNF-U jest brytyjski generał Tom Bateman), z Polski jako państwa gospodarza części lądowo-powietrznej, a także z Belgii, Estonii, Hiszpanii, Holandii, Litwy, Niemiec, Szwecji i Turcji jako jedynego aktywnego uczestnika części morskiej. Łącznie w ćwiczeniu uczestniczy 4,8 tys. żołnierzy, w tym 2 tys. z Polski, 1,1 tys. z Francji (według agencji Ukrinform) i 300 z Wielkiej Brytanii. Inne państwa skierowały znacznie mniejsze kontyngenty. Na przykład Niemcy delegowały pododdział logistyczny, dwa tankowce powietrzne i 10 oficerów sztabowych. Lądowo-powietrzna część ćwiczenia ma służyć sprawdzeniu procesu przyjęcia, rozmieszczenia (ześrodkowania) i dalszego przemieszczenia sił (Reception, Staging and Onward Movement, RSOM), morska – przetestowaniu mechanizmów oczyszczenia akwenów z min i udrożnienia szlaków morskich do ukraińskich portów. Całe ćwiczenie potrwa do 22 listopada.

5 listopada Komisja Europejska przekazała Ukrainie 4,36 mld euro kredytu w ramach programu Ukraine Support Loan, z czego 658 mln euro przeznaczonych jest na zakupy obronne. Środki zostaną wykorzystane na zakup bezzałogowców, rakiet i amunicji dla obrony powietrznej, radarów i systemów walki radioelektronicznej, w większości w firmach ukraińskich. Na wydatki obronne, głównie zakupy i inwestycje w ukraińskim przemyśle zbrojeniowym, Kijów otrzymał dotąd z tego programu 16,4 mld euro, a do końca 2026 r. pozostało jeszcze do wykorzystania 11,9 mld euro.

3 listopada rząd Norwegii poinformował o planowanym wyasygnowaniu 107 mln dolarów (1 mld koron) w ciągu trzech lat na prywatne inwestycje w ukraiński przemysł zbrojeniowy. Środkami pochodzącymi z programu Nansena ma zarządzać państwowa spółka inwestycyjna Investinor. Mają one pomóc w pozyskaniu dodatkowego prywatnego kapitału norweskiego dla przedsiębiorstw z Ukrainy i będą przekazywane za pośrednictwem funduszy z Norwegii inwestujących w tę branżę.

Z danych Rosyjskiego Urzędu Statystycznego, zdobytych przez ukraińskich i białoruskich hakerów (grupy Silent Crow i Belarusian Cyber Partisans), wynika, że w okresie od lutego 2022 r. do sierpnia 2026 r. śmierć w wojnie na Ukrainie poniosło 450 tys. osób. W tej liczbie 393 tys. to straty bojowe, a pozostali to ofiary m.in. ataków dywersyjnych, wypadków, samobójstw i zabójstw. Nie jest jasne, czy te straty uwzględniają dane o osobach zwerbowanych na terytoriach okupowanych, prawdopodobnie nie obejmują też cudzoziemców służących w SZ FR. W powyższej grupie nie ma również osób zaginionych.

Policja Wojskowa SZ FR rozszerza swoje uprawnienia, m.in. w zakresie poszukiwania dezerterów oraz broni skradzionej z zasobów sił zbrojnych. Zgodnie z nowym prawem wprowadzonym dekretem prezydenta FR nr 803 z 2 listopada br. Policja Wojskowa będzie mogła tworzyć m.in. grupy poszukiwawcze i zasadzki, wykorzystując do tego żołnierzy jednostek wojskowych stacjonujących w danym garnizonie.

4 listopada SBU zatrzymała trzy osoby związane z zamieszkami, do których doszło dzień wcześniej w miejscowości Petropawliwśka Borszczahiwka przed budynkiem zajmowanym przez Gwardię Narodową Ukrainy (GNU). Zgodnie z ustaleniami dwie z tych osób wywołały rozruchy, aby doprowadzić do uwolnienia jednego ze zmobilizowanych żołnierzy, a trzecia brała czynny udział w starciach z GNU. Jeden z inicjatorów wydarzeń publikował również w mediach społecznościowych wezwania do szturmu na budynek, co dodatkowo zaogniło sytuację.