Analizy

Sukces demokratów w wyborach połówkowych w USA

3 listopada zakończyły się w Stanach Zjednoczonych wybory połówkowe, które przyniosły zdecydowany sukces Partii Demokratycznej. Demokraci nie tylko przejęli kontrolę nad obiema izbami Kongresu, lecz także wygrali w stanach i okręgach, w których do tej pory dominowali republikanie. Rezultat wyborów jest powszechnie odbierany jako wyraz niezadowolenia wyborców z polityki obecnej administracji (cła, wojna w Iranie, wysokie ceny żywności czy paliw, bogacenie się osób z otoczenia prezydenta). Sam Donald Trump stwierdził, że porażka wynikała ze słabości kandydatów i jego nieobecności na kartach do głosowania. Przyznał jednak również, że na rezultat wyborów wpływ miała wojna w Iranie.

Konsekwencją wyborów połówkowych będzie osłabienie pozycji Trumpa zarówno w wymiarze politycznym, jak i we własnej partii. Demokraci będą się starali utrudnić mu dalsze działania, stosując presję budżetową oraz prowadząc dochodzenia wymierzone w jego administrację. Politycy republikańscy staną przed dylematem, czy dalsze niemal bezwarunkowe poparcie dla prezydenta przysłuży się ich politycznej przyszłości.

Komentarz

  • Wynik wyborów to osobista porażka prezydenta. Przyczyniła się do niej niepopularność Trumpa, co przełożyło się na spadek poparcia dla Partii Republikańskiej i mobilizacji w elektoracie. Słabe notowania prezydenta są pokłosiem podejmowanych przez niego decyzji, takich jak wojna w Iranie czy wprowadzenie ceł, a także postrzegania skupionej wokół niego elity jako skorumpowanej. Tych problemów wizerunkowych nie były w stanie odwrócić ani wysokie wydatki na kampanię wyborczą, ani bezpośrednie zaangażowanie samego prezydenta. Odpowiedzialność Trumpa za rezultat wyborów będzie miała konsekwencje wewnątrzpartyjne. W nadchodzących miesiącach politycy republikańscy będą musieli zdecydować, czy dalsza bliska współpraca z prezydentem będzie dla nich korzystna. Może to tworzyć pole do ponadpartyjnej kooperacji z demokratami w wybranych kwestiach. Wynik wyborów stawia też znak zapytania w kwestii faworyta republikanów w nadchodzących prawyborach prezydenckich – współodpowiedzialność za działania tej administracji może negatywnie wpłynąć na szanse takich polityków jak J.D. Vance.
  • Porażka republikanów nie powstrzyma aktywności Trumpa w polityce zagranicznej. W obliczu bardziej ograniczonych możliwości na arenie wewnętrznej może on skupić się na poszukiwaniu sukcesów za granicą, które zwieńczą jego prezydenturę. Wyniki głosowania nie oznaczają, że zrewiduje on swoje podejście do wojny w Iranie czy do wsparcia Ukrainy, które nie było tematem dopiero co zakończonej kampanii. W swoich działaniach może w jeszcze mniejszym stopniu niż do tej pory kierować się preferencjami wyborców. Opór ze strony demokratów może prowokować go do chaotyczniejszych działań. Zarazem jednak przedstawiciele administracji mogą wykazywać więcej ostrożności w realizowaniu woli prezydenta z obawy przed dochodzeniami, jakie demokraci będą mogli zainicjować w Kongresie.
  • Nadchodzące dwa lata nie będą łatwe dla demokratów, jeśli sukces w wyborach połówkowych nie przełoży się na ich polityczną sprawczość. Będą oni mieli wpływ na kształt budżetu oraz politykę nominacyjną administracji, a także będą mogli kontrolować nieprawidłowości w jej działaniach poprzez komisje Kongresu. Kształtowanie agendy politycznej wciąż pozostanie natomiast w gestii prezydenta, który już wcześniej wiele spraw rozstrzygał rozporządzeniami. Trump nie pozostawił również wątpliwości, że zamierza wetować sprzeczne z jego wolą ustawy demokratów. Będą oni zatem musieli znaleźć sposób, by utrzymać poparcie wyborców bez znaczących sukcesów legislacyjnych. Partia Demokratyczna wciąż jest niepopularna, a jej sukces w dużej mierze wynika ze sprzeciwu wyborców wobec polityki prezydenta.