Spopularyzowana w latach 90. XX wieku zasada polityki zagranicznej, w my\u015bl kt\u00f3rej dzia\u0142ania RFN na arenie mi\u0119dzynarodowej powinny by\u0107 zgodne z takimi warto\u015bciami jak prawa cz\u0142owieka, praworz\u0105dno\u015b\u0107 i normy pa\u0144stwa demokratycznego. Jak wskazuje dziennikarz J\u00f6rg Lau, takie podej\u015bcie by\u0142o warunkowane wyparciem kategorii \u201einteresu narodowego\u201d z niemieckiego dyskursu politycznego w zwi\u0105zku z ograniczeniami RFN i NRD w prowadzeniu suwerennej polityki zagranicznej do momentu zjednoczenia oraz obaw\u0105 o zantagonizowanie wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami, kt\u00f3rzy byli ofiarami d\u0105\u017cenia Niemc\u00f3w do bezwzgl\u0119dnej realizacji w\u0142asnych interes\u00f3w z wykorzystaniem si\u0142y militarnej w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze dwie dekady XXI wieku pokaza\u0142y, \u017ce godzenie polityki warto\u015bci z realizacj\u0105 interes\u00f3w narodowych staje si\u0119 coraz trudniejsze, a ta pierwsza cz\u0119sto pada ofiar\u0105 drugiej. Najlepszym przyk\u0142adem tego typu podej\u015bcia by\u0142a polityka RFN wobec Rosji do 24 lutego 2022 r., a obecnie ilustruj\u0105 je relacje z Chinami: mimo \u0142amania przez te pa\u0144stwa praw cz\u0142owieka i autorytarnego systemu politycznego, granicz\u0105cego wr\u0119cz z dyktatur\u0105, Berlin rozwija\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z nimi w celu uzyskania dost\u0119pu do surowc\u00f3w energetycznych (Rosja) i lokalnego rynku (ChRL). Taka praktyka polityczna podwa\u017ca zatem has\u0142a niemieckich polityk\u00f3w o kierowaniu si\u0119 warto\u015bciami w polityce zagranicznej RFN. Cz\u0119sto te\u017c j\u0119zyk warto\u015bci w wydaniu niemieckim stawa\u0142 si\u0119 j\u0119zykiem moralnej wy\u017cszo\u015bci wobec partner\u00f3w, np. w obszarze polityki klimatycznej.<\/p>\n\n\n\n
Najnowsz\u0105 emanacj\u0105 Wertepolitik<\/em> by\u0142a feministyczna polityka zagraniczna (Feministische Aussenpolitik<\/em>) \u2013 w czasie rz\u0105d\u00f3w koalicji SPD, Zielonych i FDP (2021\u20132025) promowa\u0142y j\u0105 ministerstwa spraw zagranicznych (Zieloni) oraz wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej i rozwoju (SPD). Celem by\u0142o rozpowszechnianie, przestrzeganie oraz promowanie praw kobiet i dziewcz\u0105t na ca\u0142ym \u015bwiecie. Przyk\u0142adem w\u0105tpliwej efektywno\u015bci tej polityki by\u0142a reakcja Berlina na represje w\u0142adz Iranu wobec uczestnik\u00f3w demonstracji, kt\u00f3re wybuch\u0142y we wrze\u015bniu 2022 r. po \u015bmierci Mahsy Amini. Berlin nie zdecydowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas na zastosowanie ostrzejszych restrykcji wykraczaj\u0105cych poza unijne sankcje na\u0142o\u017cone na przedstawicieli w\u0142adz ira\u0144skich i tamtejszych podmiot\u00f3w prawnych oraz nie zrezygnowa\u0142 z pr\u00f3b o\u017cywienia negocjacji z Teheranem dotycz\u0105cych porozumienia nuklearnego. Krytycy feministycznej polityki zagranicznej zwracali tak\u017ce uwag\u0119, \u017ce wykorzystanie takiej kategorii w polityce zagranicznej prowadzi do jej ideologizacji i utrudni wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z pa\u0144stwami o odmiennych od europejskich normach kulturowych, a koncentrowanie si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na kobietach dyskryminuje m\u0119\u017cczyzn. Nie by\u0142o te\u017c jasne, w jaki spos\u00f3b Wertepolitik <\/em>mia\u0142aby by\u0107 implementowana i powi\u0105zana z pozosta\u0142ymi obszarami, np. polityk\u0105 bezpiecze\u0144stwa czy wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z krajami, kt\u00f3re \u2013 cho\u0107 \u0142ami\u0105 praw cz\u0142owieka \u2013 pozostaj\u0105 wa\u017cne z punktu widzenia interes\u00f3w gospodarczych RFN, takich jak pa\u0144stwa P\u00f3\u0142wyspu Arabskiego. W 2025 r. rz\u0105d CDU\/CSU i SPD zlikwidowa\u0142 stanowisko ambasadorki ds. feministycznej polityki zagranicznej.<\/p>\n\n\n\n
Kanclerz Friedrich Merz deklaruje odej\u015bcie od j\u0119zyka moralnego uniwersalizmu Niemiec jako \u201epot\u0119gi cywilnej\u201d (Zivilmacht<\/em>). Ma to tak\u017ce przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na pomoc rozwojow\u0105 oferowan\u0105 przez RFN, kt\u00f3ra ma by\u0107 w wi\u0119kszym stopniu warunkowana interesami pa\u0144stwa. O zmianie podej\u015bcia rz\u0105du do polityki warto\u015bci po\u015brednio \u015bwiadcz\u0105 ci\u0119cia w bud\u017cecie resortu wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej i rozwoju: w 2025 r. ma on wynie\u015b\u0107 10,28 mld euro, a w 2026 r. 9,94 mld euro. (LG)<\/em><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/wertepolitik-1-718x1024.png\")
<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"