{"id":1409,"date":"2025-12-01T12:13:16","date_gmt":"2025-12-01T11:13:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?post_type=knowledgebase&p=1409"},"modified":"2025-12-12T12:28:33","modified_gmt":"2025-12-12T11:28:33","slug":"multilateralismus-multilateralizm","status":"publish","type":"knowledgebase","link":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm","title":{"rendered":"Multilateralismus (multilateralizm)"},"content":{"rendered":"\n

Termin oznacza kooperacj\u0119 trzech lub wi\u0119cej pa\u0144stw (lub innych aktor\u00f3w niepa\u0144stwowych) w polityce mi\u0119dzynarodowej. W rozumieniu Berlina to metoda realizowania cel\u00f3w politycznych promuj\u0105ca wykorzystanie narz\u0119dzi dyplomatycznych, zw\u0142aszcza wsp\u00f3\u0142pracy w organizacjach mi\u0119dzynarodowych, gdzie podstaw\u0105 funkcjonowania danej instytucji s\u0105 idee i regu\u0142y. W uj\u0119ciu globalnym ma to prowadzi\u0107 do rozwijania okre\u015blonego porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego opartego na konkretnych normach i zasadach. Taki spos\u00f3b kooperowania mia\u0142 zapewnia\u0107 stabilno\u015b\u0107 oraz chroni\u0107 mniejsze kraje przed tymi g\u00f3ruj\u0105cymi nad nimi potencja\u0142em gospodarczym i militarnym. Dotychczas by\u0142 to jeden z podstawowych element\u00f3w polityki zagranicznej RFN \u0142\u0105cz\u0105cy si\u0119 z uprawian\u0105 przez ni\u0105 polityk\u0105 warto\u015bci (zob. has\u0142o Wertepolitik)<\/a>. Pozwala\u0142 on Niemcom, sprawnie wykorzystuj\u0105cym instrumenty dyplomatyczne i potencja\u0142 gospodarczy, wp\u0142ywa\u0107 na kwestie globalne pomimo braku statusu sta\u0142ego cz\u0142onka Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ i potencja\u0142u militarnego drastycznie nieprzystaj\u0105cego do statusu jednej z czo\u0142owych gospodarek \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

W XXI wieku wydarzenia i procesy globalne coraz bardziej podwa\u017caj\u0105 efektywno\u015b\u0107 multilateralizmu. Jednym z najpowa\u017cniejszych wyzwa\u0144 dla RFN by\u0142o zakwestionowanie multilateralizmu przez pierwsz\u0105 administracj\u0119 prezydenta USA Donalda Trumpa. W odpowiedzi w kwietniu 2019 r. Niemcy i Francja powo\u0142a\u0142y w ramach ONZ Sojusz na rzecz Multilateralizmu, do kt\u00f3rego do\u0142\u0105czy\u0142y m.in. Kanada oraz Japonia. Inicjatywa osi\u0105gn\u0119\u0142a jednak umiarkowane sukcesy. Os\u0142abieniem dla multilateralizmu by\u0142a rosyjska agresja na Ukrain\u0119 w 2014 i 2022 r. Cho\u0107 RFN nie rezygnuje ze wspierania tego modelu, jej polityka zagraniczna przystosowuje si\u0119 do wielobiegunowego porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego (multipolare Weltordnung<\/em>), charakteryzuj\u0105cego si\u0119 dominacj\u0105 kilku o\u015brodk\u00f3w rywalizuj\u0105cych o wp\u0142ywy globalne i regionalne. Sygna\u0142em zmiany by\u0142 artyku\u0142 kanclerza Olafa Scholza w \u201eForeign Affairs\u201d w 2022 r., gdzie pyta\u0142 \u201ejak mo\u017cemy my, Europejki i Europejczycy, jako Unia Europejska, w coraz bardziej multipolarnym \u015bwiecie pozosta\u0107 niezale\u017cnymi aktorami?\u201d. Dla kanclerza Friedricha Merza troska o multilateralizm jest elementem drugoplanowym: cho\u0107 formaty takie jak UE, NATO i ONZ wci\u0105\u017c s\u0105 filarem polityki RFN, w obecnych czasach polityk\u0119 globaln\u0105 kszta\u0142tuj\u0105 mocarstwa (Gro\u00dfm\u00e4chte<\/em>). Dlatego kanclerz koncentruje si\u0119 na poszukiwaniu wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami zainteresowanymi osi\u0105gni\u0119ciem danych cel\u00f3w i na formatach regionalnych. (LG)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zob. Zarys doktryny Merza: Niemcy jako gracz globalny<\/em><\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Termin oznacza kooperacj\u0119 trzech lub wi\u0119cej pa\u0144stw (lub innych aktor\u00f3w niepa\u0144stwowych) w polityce mi\u0119dzynarodowej. W rozumieniu Berlina to metoda realizowania cel\u00f3w politycznych promuj\u0105ca wykorzystanie narz\u0119dzi dyplomatycznych, zw\u0142aszcza wsp\u00f3\u0142pracy w organizacjach mi\u0119dzynarodowych, gdzie podstaw\u0105 funkcjonowania danej instytucji s\u0105 idee i regu\u0142y. W uj\u0119ciu globalnym ma to prowadzi\u0107 do rozwijania okre\u015blonego porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego opartego na konkretnych normach […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","knowledgebase_cat":[17],"class_list":["post-1409","knowledgebase","type-knowledgebase","status-publish","hentry","knowledgebase_cat-polityka-zagraniczna"],"yoast_head":"\nMultilateralismus (multilateralizm) -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Multilateralismus (multilateralizm) -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Termin oznacza kooperacj\u0119 trzech lub wi\u0119cej pa\u0144stw (lub innych aktor\u00f3w niepa\u0144stwowych) w polityce mi\u0119dzynarodowej. W rozumieniu Berlina to metoda realizowania cel\u00f3w politycznych promuj\u0105ca wykorzystanie narz\u0119dzi dyplomatycznych, zw\u0142aszcza wsp\u00f3\u0142pracy w organizacjach mi\u0119dzynarodowych, gdzie podstaw\u0105 funkcjonowania danej instytucji s\u0105 idee i regu\u0142y. W uj\u0119ciu globalnym ma to prowadzi\u0107 do rozwijania okre\u015blonego porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego opartego na konkretnych normach […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-12T11:28:33+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm\",\"url\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm\",\"name\":\"Multilateralismus (multilateralizm) -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-01T11:13:16+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-12T11:28:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Multilateralismus (multilateralizm)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Multilateralismus (multilateralizm) -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Multilateralismus (multilateralizm) -","og_description":"Termin oznacza kooperacj\u0119 trzech lub wi\u0119cej pa\u0144stw (lub innych aktor\u00f3w niepa\u0144stwowych) w polityce mi\u0119dzynarodowej. W rozumieniu Berlina to metoda realizowania cel\u00f3w politycznych promuj\u0105ca wykorzystanie narz\u0119dzi dyplomatycznych, zw\u0142aszcza wsp\u00f3\u0142pracy w organizacjach mi\u0119dzynarodowych, gdzie podstaw\u0105 funkcjonowania danej instytucji s\u0105 idee i regu\u0142y. W uj\u0119ciu globalnym ma to prowadzi\u0107 do rozwijania okre\u015blonego porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego opartego na konkretnych normach […]","og_url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm","article_modified_time":"2025-12-12T11:28:33+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm","url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm","name":"Multilateralismus (multilateralizm) -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website"},"datePublished":"2025-12-01T11:13:16+00:00","dateModified":"2025-12-12T11:28:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=multilateralismus-multilateralizm#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Multilateralismus (multilateralizm)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website","url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/","name":"","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase\/1409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/knowledgebase"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1409"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase\/1409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1599,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase\/1409\/revisions\/1599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"knowledgebase_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fknowledgebase_cat&post=1409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}