Termin okre\u015blaj\u0105cy kultur\u0119 strategiczn\u0105 RFN, oddaj\u0105cy niech\u0119\u0107 w\u0142adz do udzia\u0142u si\u0142 zbrojnych w operacjach zagranicznych, a szerzej \u2013 do wykorzystywania w\u0142asnego potencja\u0142u militarnego do realizowania interes\u00f3w narodowych. Na kszta\u0142towanie kultury militarnej pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 dwa czynniki:<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Zadaniem si\u0142 zbrojnych okre\u015blonym w Ustawie Zasadniczej (art. 87a) by\u0142a wy\u0142\u0105cznie obrona terytorium RFN oraz Sojuszu (art. 24 ust. 2). Mia\u0142o to uspokoi\u0107 potencjalne obawy pa\u0144stw europejskich zwi\u0105zane z odbudow\u0105 zdolno\u015bci wojskowych Niemiec. Zaanga\u017cowanie wojska na terytorium RFN jest mo\u017cliwe tylko w przypadkach okre\u015blonych w Ustawie Zasadniczej, m.in. w trakcie katastrofy naturalnej i na pro\u015bb\u0119 landu. Cho\u0107 nie zawiera ona zakazu dyslokowania si\u0142 zbrojnych poza granicami Niemiec, politycy bronili si\u0119 przed tym, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 na og\u00f3\u0142 do \u201eogranicze\u0144 konstytucyjnych\u201d. Nie oznacza to jednak, \u017ce niemieccy \u017co\u0142nierze nie byli wysy\u0142ani zagranic\u0119 \u2013 Bundeswehra bra\u0142a udzia\u0142 w misjach humanitarnych, np. usuwania skutk\u00f3w kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych. Kontrowersje budzi\u0142o prawne uzasadnienie udzia\u0142u Bundeswehry w misjach ONZ, po przyst\u0105pieniu RFN do organizacji w 1973 r. W efekcie republika bo\u0144ska ograniczy\u0142a si\u0119 do finansowego i logistycznego wsparcia misji. Dopiero w wyroku z 1994 r. Federalny Trybuna\u0142 Konstytucyjny potwierdzi\u0142, \u017ce mi\u0119dzynarodowe rozmieszczenie si\u0142 zbrojnych Bundeswehry poza granicami NATO (misje out of area<\/em>) jest zgodne z Ustaw\u0105 Zasadnicz\u0105, ale taka decyzja wymaga uprzedniej zgody Bundestagu.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Badania opinii publicznej wskazuj\u0105, \u017ce niemieckie spo\u0142ecze\u0144stwo niech\u0119tnie podchodzi\u0142o do zaanga\u017cowania militarnego Bundeswehry poza granicami RFN. Wynika\u0142o to z traktowania dyplomacji i narz\u0119dzi gospodarczych jako kluczowych dla rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i zapobiegania im oraz z wi\u0105zania takich dzia\u0142a\u0144 z imperializmem III Rzeszy. Podej\u015bcie to wykorzystywano do osi\u0105gania cel\u00f3w wewn\u0105trzpolitycznych. Przyk\u0142adem by\u0142a decyzja kanclerza Gerharda Schr\u00f6dera o odmowie uczestnictwa RFN w interwencji w Iraku, obliczona m.in. na zwyci\u0119stwo w wyborach do Bundestagu. W 2011 r. jedn\u0105, ale nie jedyn\u0105, z motywacji rz\u0105du Angeli Merkel, kt\u00f3ry postanowi\u0142, \u017ce Bundeswehra nie we\u017amie udzia\u0142u w interwencji mi\u0119dzynarodowej w Libii, by\u0142o pozyskanie poparcia dla jej partii w landowych wyborach w Badenii-Wirtembergii i Nadrenii-Palatynacie.<\/p>\n\n\n\n Pierwsze pr\u00f3by odej\u015bcia od kultury pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci nast\u0105pi\u0142y w latach 90. XX wieku w zwi\u0105zku z oczekiwaniami wi\u0119kszego zaanga\u017cowania militarnego zjednoczonych Niemiec na rzecz globalnego pokoju i stabilno\u015bci ze strony sojusznik\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie USA. Symbol prze\u0142amywania kultury militarnej wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci stanowi zgoda Bundestagu na udzia\u0142 Bundeswehry w operacji NATO w Jugos\u0142awii w 1998 r. (zob. has\u0142o Kosovokrieg)<\/a>. W drugiej dekadzie XXI stulecia RFN niech\u0119tnie podchodzi\u0142a do anga\u017cowania si\u0142 zbrojnych nawet w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie UE, o czym \u015bwiadczy ograniczone zaanga\u017cowanie we francusk\u0105 interwencj\u0119 w Mali w 2013 r., w koalicj\u0119 zwalczaj\u0105c\u0105 Pa\u0144stwo Islamskie od 2016 r. oraz wspomniana decyzja o nieuczestniczeniu w interwencji w Libii w 2011 r. Z danych na kwiecie\u0144 2025 r. wynika, \u017ce w 17 misjach zagranicznych bierze udzia\u0142 ok. 2 tys. niemieckich \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n Jednym z najwa\u017cniejszych rozdzia\u0142\u00f3w w historii rozlokowania Bundeswehry poza granicami NATO jest jej obecno\u015b\u0107 w Afganistanie: od 2002 r. Niemcy uczestniczy\u0142y w mi\u0119dzynarodowej, a p\u00f3\u017aniej natowskiej operacji wojskowej Operation Enduring Freedom-Afghanistan pod dow\u00f3dztwem USA, stabilizacyjnej natowskiej operacji ISAF (2001\u20132014) i doradczo-szkoleniowej misji Resolute Support (2015\u20132021). W tej ostatniej Bundeswehra wystawia\u0142a drugi co do wielko\u015bci kontyngent wojskowy z ponad 1 tys. \u017co\u0142nierzy. \u0141\u0105cznie w dzia\u0142aniach w Afganistanie udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o prawie 160 tys. \u017co\u0142nierzy, z czego 59 straci\u0142o \u017cycie. W 2021 r. Niemcy wycofa\u0142y swoje si\u0142y z Afganistanu wraz z ameryka\u0144sk\u0105 decyzj\u0105 o rezygnacji ze swojego wojskowego zaanga\u017cowania w tym kraju.<\/p>\n\n\n\n Afganistan odegra\u0142 tak\u017ce rol\u0119 w dyskusji o roli niemieckiej armii w realizacji niemieckich interes\u00f3w w polityce mi\u0119dzynarodowej: to w\u0142a\u015bnie tam w 2010 r., podczas odwiedzin niemieckich \u017co\u0142nierzy, \u00f3wczesny prezydent Horst K\u00f6hler w wywiadzie dla radia Deutschlandfunk stwierdzi\u0142, \u017ce \u201ew nag\u0142ych wypadkach konieczne jest u\u017cycie si\u0142 zbrojnych, aby chroni\u0107 nasze interesy, takie jak zapewnienie wolnych szlak\u00f3w handlowych lub zapobieganie niestabilno\u015bciom regionalnym, kt\u00f3re z pewno\u015bci\u0105 negatywnie wp\u0142yn\u0105 na nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do ochrony handlu, miejsc pracy i dochod\u00f3w\u201d. Wypowied\u017a ta kosztowa\u0142a go rezygnacj\u0119 z urz\u0119du.<\/p>\n\n\n\n Ostatni\u0105 ods\u0142on\u0105 kultury militarnej pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci jest reakcja RFN na pe\u0142noskalow\u0105 agresj\u0119 Rosji na Ukrain\u0119 w 2022 r. (zob. has\u0142o Zeitenwende)<\/a>. Jej przejawem jest niewys\u0142anie na Ukrain\u0119 pocisk\u00f3w manewruj\u0105cych dalekiego zasi\u0119gu Taurus oraz \u017co\u0142nierzy do ich obs\u0142ugi. Kontrowersje wywo\u0142a\u0142a r\u00f3wnie\u017c deklaracja kanclerza Friedricha Merza z sierpnia 2025 r. o gotowo\u015bci do skierowania niemieckich \u017co\u0142nierzy na Ukrain\u0119 w przypadku zawarcia porozumienia pokojowego. W\u00f3wczas takiemu posuni\u0119ciu sprzeciwi\u0142o si\u0119 56% badanych, podczas gdy popar\u0142o je tylko 28%. (LG)<\/em><\/p>\n\n\n\n Zob. Stanowisko RFN wobec kryzysu w Libii funkcj\u0105 niemieckiej polityki wewn\u0119trznej<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej RFN na Bliskim Wschodzie. Niemieckie zaanga\u017cowanie w rozwi\u0105zanie konfliktu w Syrii<\/em><\/a> <\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n Niemcy ostro\u017cnie w sprawie Mali<\/em><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n Pierwsza narodowa strategia bezpiecze\u0144stwa Niemiec: minimalny konsensus<\/em><\/a> <\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n W poszukiwaniu straconego czasu. Niemcy w erze Zeitenwende<\/em><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n\n