{"id":1375,"date":"2025-12-01T11:52:53","date_gmt":"2025-12-01T10:52:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?post_type=knowledgebase&#038;p=1375"},"modified":"2025-12-12T10:48:12","modified_gmt":"2025-12-12T09:48:12","slug":"direktmandat-mandat-bezposredni","status":"publish","type":"knowledgebase","link":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni","title":{"rendered":"Direktmandat (mandat bezpo\u015bredni)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mandat bezpo\u015bredni to mandat zdobyty przez kandydata, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w (<em>Erststimme<\/em>) w jednomandatowym okr\u0119gu wyborczym do Bundestagu. W niemieckiej ordynacji wyborczej, bazuj\u0105cej na systemie mieszanym, by\u0142 to dot\u0105d bezpo\u015bredni \u201ebilet\u201d do parlamentu, niezale\u017cny od wyniku listy partyjnej. Po reformie prawa wyborczego z czerwca 2023 r., zastosowanej po raz pierwszy w wyborach 23 lutego 2025 r., zasad\u0119 t\u0119 zmieniono.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niemiecki polityk mo\u017ce zdoby\u0107 mandat pos\u0142a za pomoc\u0105 listy wyborczej lub w wyborach bezpo\u015brednich w swoim okr\u0119gu. Ka\u017cdy wyborca ma dwa g\u0142osy. W przypadku listy miejsce na niej de facto decyduje, czy dana osoba ma szans\u0119 na wej\u015bcie do parlamentu. Okr\u0119g\u00f3w jednomandatowych jest 299, a zdobycie mandatu w takim okr\u0119gu jest trudniejsze ni\u017c wej\u015bcie do Bundestagu z listy landowej, poniewa\u017c trzeba pokona\u0107 kontrkandydat\u00f3w. W praktyce politycy, kt\u00f3rzy weszli do Bundestagu dzi\u0119ki mandatowi bezpo\u015bredniemu, maj\u0105 wi\u0119ksze znaczenie we frakcji, s\u0105 bardziej niezale\u017cni od struktur partyjnych i cz\u0119\u015bciej krytykuj\u0105 decyzje w\u0142adz partii, je\u017celi si\u0119 z nimi nie zgadzaj\u0105. Pos\u0142owie cz\u0119sto powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na wol\u0119 \u201eswoich\u201d wyborc\u00f3w w trakcie kadencji, zw\u0142aszcza w kontrowersyjnych sprawach. Nierzadko czuj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c deputowanymi \u201epierwszej kategorii\u201d, z silniejszym mandatem ni\u017c politycy wybrani z list partyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ostatnich latach si\u0142\u0119 mandatu bezpo\u015bredniego najlepiej pokaza\u0142o g\u0142osowanie z 2021 r. Ugrupowanie Lewicy nie przekroczy\u0142o w\u00f3wczas pi\u0119cioprocentowego progu wyborczego, ale dzi\u0119ki zdobyciu trzech mandat\u00f3w bezpo\u015brednich wesz\u0142o do Bundestagu (to tzw. klauzula mandatu bezpo\u015bredniego). Mandaty bezpo\u015brednie cz\u0119sto ods\u0142aniaj\u0105 g\u0142\u0119bokie zmiany spo\u0142eczne i polityczne. W wyborach 2021 r. takim wstrz\u0105sem by\u0142o zdobycie po raz pierwszy mandat\u00f3w bezpo\u015brednich przez AfD, kt\u00f3ra pokona\u0142a odpowiednio CDU w Saksonii i SPD w Turyngii, potwierdzaj\u0105c si\u0142\u0119 skrajnej prawicy. Natomiast w tym samym czasie Zieloni zacz\u0119li przejmowa\u0107 bastiony CDU w du\u017cych miastach. W Monachium, Berlinie i Stuttgarcie to w\u0142a\u015bnie oni zdobywali mandaty bezpo\u015brednie, przyci\u0105gaj\u0105c zamo\u017cnych, dobrze wykszta\u0142conych wyborc\u00f3w chadecji. Najlepszym symbolem tych zmian by\u0142 koniec epoki kanclerz Angeli Merkel. Przez ponad trzy dekady jej okr\u0119g w Meklemburgii-Pomorzu Przednim by\u0142 twierdz\u0105 CDU, a ona sama zawsze wygrywa\u0142a tam bezpo\u015brednio. Jednak w 2021 r., gdy Merkel ju\u017c nie kandydowa\u0142a, okr\u0119g przej\u0119\u0142a SPD. <em>(KF)<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"731\" src=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI-1024x731.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1540\" srcset=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI-1024x731.jpg 1024w, https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI-300x214.jpg 300w, https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI-768x548.jpg 768w, https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI.jpg 1401w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zob. <a href=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/pl\/publikacje\/analizy\/2023-03-22\/nowe-reguly-gry-nowelizacja-ordynacji-wyborczej-do-bundestagu\"><em>Nowe regu\u0142y gry. Nowelizacja ordynacji wyborczej do Bundestagu<\/em><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mandat bezpo\u015bredni to mandat zdobyty przez kandydata, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w (Erststimme) w jednomandatowym okr\u0119gu wyborczym do Bundestagu. W niemieckiej ordynacji wyborczej, bazuj\u0105cej na systemie mieszanym, by\u0142 to dot\u0105d bezpo\u015bredni \u201ebilet\u201d do parlamentu, niezale\u017cny od wyniku listy partyjnej. Po reformie prawa wyborczego z czerwca 2023 r., zastosowanej po raz pierwszy w wyborach 23 lutego 2025 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","knowledgebase_cat":[19],"class_list":["post-1375","knowledgebase","type-knowledgebase","status-publish","hentry","knowledgebase_cat-polityka-wewnetrzna"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Direktmandat (mandat bezpo\u015bredni) -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Direktmandat (mandat bezpo\u015bredni) -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mandat bezpo\u015bredni to mandat zdobyty przez kandydata, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w (Erststimme) w jednomandatowym okr\u0119gu wyborczym do Bundestagu. W niemieckiej ordynacji wyborczej, bazuj\u0105cej na systemie mieszanym, by\u0142 to dot\u0105d bezpo\u015bredni \u201ebilet\u201d do parlamentu, niezale\u017cny od wyniku listy partyjnej. Po reformie prawa wyborczego z czerwca 2023 r., zastosowanej po raz pierwszy w wyborach 23 lutego 2025 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-12T09:48:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1401\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni\",\"url\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni\",\"name\":\"Direktmandat (mandat bezpo\u015bredni) -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI-1024x731.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-01T10:52:53+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-12T09:48:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI.jpg\",\"width\":1401,\"height\":1000},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Direktmandat (mandat bezpo\u015bredni)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Direktmandat (mandat bezpo\u015bredni) -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Direktmandat (mandat bezpo\u015bredni) -","og_description":"Mandat bezpo\u015bredni to mandat zdobyty przez kandydata, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w (Erststimme) w jednomandatowym okr\u0119gu wyborczym do Bundestagu. W niemieckiej ordynacji wyborczej, bazuj\u0105cej na systemie mieszanym, by\u0142 to dot\u0105d bezpo\u015bredni \u201ebilet\u201d do parlamentu, niezale\u017cny od wyniku listy partyjnej. Po reformie prawa wyborczego z czerwca 2023 r., zastosowanej po raz pierwszy w wyborach 23 lutego 2025 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni","article_modified_time":"2025-12-12T09:48:12+00:00","og_image":[{"width":1401,"height":1000,"url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni","url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni","name":"Direktmandat (mandat bezpo\u015bredni) -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI-1024x731.jpg","datePublished":"2025-12-01T10:52:53+00:00","dateModified":"2025-12-12T09:48:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#primaryimage","url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/DIREKTMANDAT-MANDAT-BEZPOSREDNI.jpg","width":1401,"height":1000},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=direktmandat-mandat-bezposredni#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Direktmandat (mandat bezpo\u015bredni)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website","url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/","name":"","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase\/1375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/knowledgebase"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1375"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase\/1375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1541,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase\/1375\/revisions\/1541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"knowledgebase_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fknowledgebase_cat&post=1375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}