{"id":1362,"date":"2025-12-01T11:42:30","date_gmt":"2025-12-01T10:42:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?post_type=knowledgebase&#038;p=1362"},"modified":"2025-12-12T11:03:15","modified_gmt":"2025-12-12T10:03:15","slug":"antyamerykanizm","status":"publish","type":"knowledgebase","link":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm","title":{"rendered":"Antyamerykanizm"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poj\u0119cie opisuj\u0105ce postaw\u0119 krytyczn\u0105, niech\u0119tn\u0105 lub wrog\u0105 wobec Stan\u00f3w Zjednoczonych, ich polityki, kultury i modelu spo\u0142eczno-gospodarczego. W kontek\u015bcie niemieckiej kultury politycznej <em>Antiamerikanismus<\/em> jest zjawiskiem ambiwalentnym: z jednej strony obecnym w sferze spo\u0142ecznej, intelektualnej i medialnej, z drugiej kontrastuj\u0105cym z trwale proatlantyckim kierunkiem polityki pa\u0144stwowej RFN.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsze formy antyamerykanizmu pojawi\u0142y si\u0119 w Niemczech jeszcze przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, ale istotny rozw\u00f3j tego zjawiska przypada na okres powojenny, gdy Stany Zjednoczone sta\u0142y si\u0119 nie tylko gwarantem bezpiecze\u0144stwa RFN, lecz tak\u017ce dominuj\u0105c\u0105 si\u0142\u0105 kulturow\u0105 i gospodarcz\u0105. Ju\u017c w latach 50. XX wieku niemiecka lewica krytykowa\u0142a \u201eamerykanizacj\u0119\u201d \u017cycia spo\u0142ecznego jako zagro\u017cenie dla tradycyjnych warto\u015bci, a konserwaty\u015bci przestrzegali przed ekspansj\u0105 masowej kultury i \u201ematerializmem bez ducha\u201d. Zjawisko to nasili\u0142o si\u0119 szczeg\u00f3lnie w latach 60. i 70., gdy niemiecka Nowa Lewica (<em>Neue Linke<\/em>) i ruchy studenckie stanowczo sprzeciwia\u0142y si\u0119 wojnie w Wietnamie, wspieraniu re\u017cim\u00f3w autorytarnych przez USA oraz \u201eimperialistycznemu\u201d charakterowi polityki zagranicznej Waszyngtonu. Symboliczn\u0105 cezur\u0105 sta\u0142 si\u0119 rok 1968; antyamerykanizm wszed\u0142 w\u00f3wczas do j\u0119zyka kontestacji pokoleniowej, krytyki kapitalizmu i militaryzmu. W tym samym czasie powsta\u0142a tak\u017ce bardziej konserwatywna forma antyamerykanizmu, odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do idei niemieckiej \u201eodr\u0119bnej drogi\u201d <a href=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/leksykon-niemiecki\/?knowledgebase=sonderweg\">(<em>Sonderweg<\/em>)<\/a>, krytykuj\u0105ca ameryka\u0144ski egalitaryzm, masow\u0105 demokracj\u0119, uniformizacj\u0119 kulturow\u0105 i dominacj\u0119 rynku. W tym nurcie USA jawi si\u0119 jako pa\u0144stwo bez g\u0142\u0119bi, bez kultury, bez historii \u2013 pozbawione warto\u015bci, kt\u00f3re Niemcy (rzekomo) reprezentuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badacze (m.in. Andrei Markovits, <em>Uncouth Nation: Why Europe Dislikes America<\/em>, 2007) wskazuj\u0105, \u017ce niemiecki antyamerykanizm nie jest jednolity. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jego r\u00f3\u017cne odcienie: lewicowy \u2013 oparty na krytyce kapitalizmu, militaryzmu, globalnej dominacji USA, wspierania Izraela i ingerencji w sprawy wewn\u0119trzne innych pa\u0144stw; konserwatywny \u2013 krytykuj\u0105cy upadek warto\u015bci, konsumpcjonizm, \u201ekultur\u0119 McDonalda\u201d i ameryka\u0144ski styl \u017cycia; kulturowy \u2013 wyra\u017caj\u0105cy l\u0119k przed utrat\u0105 to\u017csamo\u015bci kulturowej pod wp\u0142ywem ameryka\u0144skiej popkultury, j\u0119zyka i standard\u00f3w medialnych; strategiczny \u2013 obecny zw\u0142aszcza po 1989 r., jako obawa przed nadmiernym uzale\u017cnieniem Niemiec i Europy od USA (np. w NATO), cz\u0119sto zabarwiony nadziej\u0105 na europejsk\u0105 \u201etrzeci\u0105 drog\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W niemieckim dyskursie politycznym po 2000 r. antyamerykanizm cz\u0119sto wi\u0105za\u0142 si\u0119 z postaw\u0105 wobec kolejnych wojen prowadzonych przez USA: w Afganistanie, Iraku czy Syrii. Sprzeciw wobec wojny w Iraku (2003) by\u0142 masowy i ponadpartyjny \u2013 a rz\u0105d Schr\u00f6dera odm\u00f3wi\u0142 jawnego poparcia tej interwencji. W\u00f3wczas krytyka USA by\u0142a uwa\u017cana za element niezale\u017cno\u015bci polityki niemieckiej i moralnej to\u017csamo\u015bci RFN.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po 2016 r. wraz z prezydentur\u0105 Donalda Trumpa \u2013 <em>Antiamerikanismus<\/em> wr\u00f3ci\u0142 do debaty publicznej z now\u0105 intensywno\u015bci\u0105. Sonda\u017ce wskazywa\u0142y rekordowo niski poziom zaufania Niemc\u00f3w do USA jako sojusznika (poni\u017cej 25%). Trumpa postrzegano jako zagro\u017cenie dla \u0142adu liberalnego, NATO i samej idei Zachodu. Zarazem jednak wzros\u0142o poparcie dla wsp\u00f3\u0142pracy z Chinami, a w debatach publicznych coraz cz\u0119\u015bciej pojawia\u0142y si\u0119 g\u0142osy o konieczno\u015bci uniezale\u017cnienia si\u0119 od \u201enieprzewidywalnego sojusznika zza oceanu\u201d. Zjawisko to opisywano jako \u201e<em>Antiamerikanismus ohne Amerika<\/em>\u201d \u2013 nie tyle realn\u0105 niech\u0119\u0107 do Amerykan\u00f3w, ile projekcj\u0119 obaw Niemc\u00f3w wobec w\u0142asnej sytuacji: globalizacji, nier\u00f3wno\u015bci, utraty kontroli, napi\u0119\u0107 kulturowych. W tym sensie antyamerykanizm bywa tak\u017ce lustrzanym odbiciem <em>German Angst<\/em>; mechanizmem obronnym wobec z\u0142o\u017conego \u015bwiata, w kt\u00f3rym USA stanowi\u0105 symbol chaosu, ale i pot\u0119gi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3wnolegle badacze tacy jak Heinrich August Winkler ostrzegaj\u0105, \u017ce antyamerykanizm w RFN mo\u017ce prowadzi\u0107 do izolacjonizmu, relatywizacji odpowiedzialno\u015bci Rosji czy Chin i os\u0142abienia transatlantyckiego kr\u0119gos\u0142upa Zachodu. Winkler okre\u015bla ten stan jako <em>moralisierende \u00dcberheblichkeit<\/em> \u2013 moralizuj\u0105c\u0105 wy\u017cszo\u015b\u0107, kt\u00f3ra maskuje brak strategii. Peter Sloterdijk, jeden z najbardziej wp\u0142ywowych niemieckich filozof\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych, w swoich analizach wielokrotnie podejmowa\u0142 temat stosunku Niemiec do USA \u2013 nie jako prostego sprzeciwu wobec polityki, lecz jako g\u0142\u0119bokiego kulturowego resentymentu. Wed\u0142ug Sloterdijka antyamerykanizm w Niemczech cz\u0119sto ma form\u0119 moralnej arogancji, przybieraj\u0105cej posta\u0107 \u201epacyfistycznego protekcjonalizmu\u201d, kt\u00f3ry maskuje brak w\u0142asnej odwagi politycznej i zrzucanie odpowiedzialno\u015bci za globalne problemy na Stany Zjednoczone. <em>(AK)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poj\u0119cie opisuj\u0105ce postaw\u0119 krytyczn\u0105, niech\u0119tn\u0105 lub wrog\u0105 wobec Stan\u00f3w Zjednoczonych, ich polityki, kultury i modelu spo\u0142eczno-gospodarczego. W kontek\u015bcie niemieckiej kultury politycznej Antiamerikanismus jest zjawiskiem ambiwalentnym: z jednej strony obecnym w sferze spo\u0142ecznej, intelektualnej i medialnej, z drugiej kontrastuj\u0105cym z trwale proatlantyckim kierunkiem polityki pa\u0144stwowej RFN. Pierwsze formy antyamerykanizmu pojawi\u0142y si\u0119 w Niemczech jeszcze przed II [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","knowledgebase_cat":[17],"class_list":["post-1362","knowledgebase","type-knowledgebase","status-publish","hentry","knowledgebase_cat-polityka-zagraniczna"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Antyamerykanizm -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Antyamerykanizm -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poj\u0119cie opisuj\u0105ce postaw\u0119 krytyczn\u0105, niech\u0119tn\u0105 lub wrog\u0105 wobec Stan\u00f3w Zjednoczonych, ich polityki, kultury i modelu spo\u0142eczno-gospodarczego. W kontek\u015bcie niemieckiej kultury politycznej Antiamerikanismus jest zjawiskiem ambiwalentnym: z jednej strony obecnym w sferze spo\u0142ecznej, intelektualnej i medialnej, z drugiej kontrastuj\u0105cym z trwale proatlantyckim kierunkiem polityki pa\u0144stwowej RFN. Pierwsze formy antyamerykanizmu pojawi\u0142y si\u0119 w Niemczech jeszcze przed II [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-12T10:03:15+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm\",\"url\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm\",\"name\":\"Antyamerykanizm -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-01T10:42:30+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-12T10:03:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Antyamerykanizm\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Antyamerykanizm -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Antyamerykanizm -","og_description":"Poj\u0119cie opisuj\u0105ce postaw\u0119 krytyczn\u0105, niech\u0119tn\u0105 lub wrog\u0105 wobec Stan\u00f3w Zjednoczonych, ich polityki, kultury i modelu spo\u0142eczno-gospodarczego. W kontek\u015bcie niemieckiej kultury politycznej Antiamerikanismus jest zjawiskiem ambiwalentnym: z jednej strony obecnym w sferze spo\u0142ecznej, intelektualnej i medialnej, z drugiej kontrastuj\u0105cym z trwale proatlantyckim kierunkiem polityki pa\u0144stwowej RFN. Pierwsze formy antyamerykanizmu pojawi\u0142y si\u0119 w Niemczech jeszcze przed II [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm","article_modified_time":"2025-12-12T10:03:15+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm","url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm","name":"Antyamerykanizm -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website"},"datePublished":"2025-12-01T10:42:30+00:00","dateModified":"2025-12-12T10:03:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=antyamerykanizm#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Antyamerykanizm"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/#website","url":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/","name":"","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase\/1362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/knowledgebase"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1362"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase\/1362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1543,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/knowledgebase\/1362\/revisions\/1543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"knowledgebase_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fknowledgebase_cat&post=1362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}