{"id":1304,"date":"2025-10-07T10:02:07","date_gmt":"2025-10-07T08:02:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=demo-article-4"},"modified":"2025-12-16T12:00:10","modified_gmt":"2025-12-16T11:00:10","slug":"demo-article-4","status":"publish","type":"knowledgebase","link":"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/?knowledgebase=demo-article-4","title":{"rendered":"Abr\u00fcstung und R\u00fcstungskontrolle (kontrola i redukcja zbroje\u0144 w polityce niemieckiej)"},"content":{"rendered":"
Termin ten jest uto\u017csamiany najcz\u0119\u015bciej z dialogiem i dzia\u0142aniami podejmowanymi od lat 60. XX wieku mi\u0119dzy USA a ZSRR\/Rosj\u0105 dla wzmocnienia kontroli i redukcji ich potencja\u0142\u00f3w nuklearnych. W RFN postrzegano ten proces jako zasadniczy element skutecznej Ostpolitik (zob. has\u0142o Ostpolitik). Cz\u0119sto uto\u017csamiano obecno\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy USA, a przede wszystkim ameryka\u0144skiej broni nuklearnej na terenie RFN ze zwi\u0119kszaniem ryzyka wybuchu konfliktu z ZSRR. O tym, jak silnie ta kwestia oddzia\u0142ywa\u0142a na polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 RFN, \u015bwiadcz\u0105 masowe protesty w reakcji na zgod\u0119 rz\u0105du kanclerza Helmuta Schmidta (1974\u20131982) na rozlokowanie ameryka\u0144skich rakiet \u015bredniego zasi\u0119gu z g\u0142owicami j\u0105drowymi Pershing II na terenie Niemiec. Przyczyni\u0142y si\u0119 one do usuni\u0119cia go z urz\u0119du w wyniku konstruktywnego wotum nieufno\u015bci i przej\u0119cia w\u0142adzy przez Helmuta Kohla w 1982 r., kt\u00f3ry podtrzyma\u0142 zreszt\u0105 decyzj\u0119 poprzednika. W traktacie negocjacji \u201e2+4\u201d z 1990 r., reguluj\u0105cym zjednoczenie Niemiec, RFN i NRD o\u015bwiadczy\u0142y, \u017ce rezygnuj\u0105 z produkcji i posiadania broni atomowej, biologicznej i chemicznej, a zjednoczone pa\u0144stwo przejmuje zobowi\u0105zania wynikaj\u0105ce z Traktatu o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej podpisanego przez RFN.<\/p>\n
Po zako\u0144czeniu zimnej wojny dyskusja na temat rozbrojenia skoncentrowa\u0142a si\u0119 na niestrategicznej ameryka\u0144skiej broni j\u0105drowej rozmieszczonej w Niemczech w ramach natowskiego programu Nuclear Sharing. Zwolennikami jej wycofania pozostawa\u0142y partie lewicowe: cz\u0119\u015b\u0107 SPD, Zielonych oraz Lewica. W 2007 r. Niemcy ostrzega\u0142y przed nowym wy\u015bcigiem zbroje\u0144 w reakcji na rozmieszczenie element\u00f3w systemu obrony przeciwrakietowej przez USA\/NATO w Polsce i w Czechach; wed\u0142ug Berlina takie post\u0119powanie antagonizowa\u0142o Moskw\u0119, z kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142 rozwija\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. RFN wspiera\u0142a polityk\u0119 kontroli zbroje\u0144 niezale\u017cnie od agresji Rosji na Ukrain\u0119 w 2014 r. oraz \u0142amanie przez ni\u0105 traktatu o redukcji strategicznych arsena\u0142\u00f3w ofensywnych Nowy START czy INF. Jeszcze w 2019 r. na Monachijskiej Konferencji Bezpiecze\u0144stwa kanclerz Angela Merkel stwierdzi\u0142a, \u017ce RFN b\u0119dzie dalej wspiera\u0142a proces kontroli zbroje\u0144. Niemcy w NATO popar\u0142y jednak decyzj\u0119 Waszyngtonu z 2019 r. o wycofaniu si\u0119 USA z traktatu INF o ca\u0142kowitej likwidacji pocisk\u00f3w balistycznych i rakietowych po\u015bredniego zasi\u0119gu (od 500 do 5,5 tys. km) w zwi\u0105zku z \u0142amaniem przez Rosj\u0119 tego uk\u0142adu. Po 24 lutego 2022 r. dyskusje na temat wycofania ameryka\u0144skiego potencja\u0142u nuklearnego z RFN ucich\u0142y. Obecnie tematem, kt\u00f3ry budzi obawy polityk\u00f3w niemieckich, jest kwestia ograniczenia ameryka\u0144skiej obecno\u015bci wojskowej w RFN i przysz\u0142o\u015b\u0107 parasola nuklearnego USA nad Europ\u0105. W 2025 r. w niemieckiej bazie lotniczej w B\u00fcchel zmagazynowano ok. 20 ameryka\u0144skich bomb atomowych typu B61.<\/p>\n
Same Niemcy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dalekie od ograniczenia swojego potencja\u0142u obronnego, a kontrol\u0119 zbroje\u0144 zast\u0105pi\u0142y zbrojenia. Ustanowienie w lutym 2022 r. specjalnego funduszu dla Bundeswehry w wysoko\u015bci 100 mld euro umo\u017cliwi\u0142o wzrost wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107 z 52,4 mld do 90,6 mld euro w 2024 r. Tym samym RFN po raz pierwszy od 1990 r. przekroczy\u0142a poziom 2% PKB (2,1%) nak\u0142ad\u00f3w na obronno\u015b\u0107. Rz\u0105d Friedricha Merza planuje ich dalsze zwi\u0119kszanie dzi\u0119ki wy\u0142\u0105czeniu finansowania wydatk\u00f3w na szeroko poj\u0119t\u0105 obronno\u015b\u0107 przekraczaj\u0105cych 1% PKB z obszaru dzia\u0142ania hamulca d\u0142ugu (zob. has\u0142o Schuldenbremse)<\/a> w kwietniu 2025 r. (LG) <\/em><\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.osw.waw.pl\/wp-sites\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Wydatki-obronne-jako-poziom-PKB-1024x732.jpg\")
<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"