ROSJA
 
Spotkanie prezydenta Rosji z premierem Izraela
Prezydent FR Dmitrij Miedwiediew rozmawiał 15 lutego w Moskwie z premierem Izraela Benjaminem Netanjahu o współpracy dwustronnej obu krajów i sytuacji na Bliskim Wschodzie. Netanjahu poprosił stronę rosyjską o poparcie ostrych sankcji wobec Iranu w celu zmuszenia go do rezygnacji z realizacji programu jądrowego. Według rosyjskich mediów szef izraelskiego rządu zabiegał też, aby Rosja wycofała się z kontraktu na dostawy systemów rakietowych S-300 do Iranu (w zamian za co - według "Kommiersanta" - Izrael miałby zrezygnować z dozbrajania Gruzji). Politycy wydali wspólne oświadczenie w związku z 65. rocznicą zwycięstwa nad faszyzmem, w którym stwierdzili m.in., że próby rewidowania historii II wojny światowej, negowania Holokaustu, heroizacji nazistów i ich popleczników oraz szkalowania wyzwolicieli od faszyzmu grożą odrodzeniem teorii czystości i wyższości rasowej oraz rozprzestrzenianiem nowej fali ksenofobii.
2010.02.16, TV Rossija24, www.kommersant.ru,, www.kremlin.ru, www.bbc.co.uk , www.ng.ru
 
Wizyta prezydenta Kazachstanu w Moskwie
Prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew podczas wizyty roboczej w Moskwie odbył 14 lutego nieformalne spotkanie z prezydentem FR Dmitrijem Miedwiediewem. Rozmowa dotyczyła współpracy obu krajów i problemów międzynarodowych w kontekście obecnego przewodnictwa Kazachstanu w OBWE. Miedwiediew wyraził poparcie dla inicjatywy Nazarbajewa dotyczącej zwołania w 2010 r. w Kazachstanie szczytu OBWE.
15 lutego Nazarbajew spotkał się z premierem FR Władimirem Putinem. Politycy omówili kwestie dwustronnej współpracy gospodarczej, w tym problemy rosyjsko-kazachstańsko-białoruskiej unii celnej. Rozmawiali też o wynikach wyborów prezydenckich na Ukrainie. Putin oświadczył, że liczy na to, że Ukraina włączy się teraz do procesów integracyjnych na obszarze poradzieckim. Powiedział też, że kierownictwo „kolorowego ruchu splunęło w twarz swoim politycznym sponsorom”, wydając dekret o nadaniu tytułu Bohatera Ukrainy Stepanowi Banderze - człowiekowi, który nie tylko splamił się współpracą z faszystami, ale także wyróżnił się szczególnym okrucieństwem wobec Żydów i Polaków.
2010.02.15, TV Rossija24, www.kremlin.ru, www.premier.gov.ru
 
Kremlowski pełnomocnik widzi obcą inspirację w akcjach antyrządowych
Przedstawiciel prezydenta w dalekowschodnim okręgu federalnym Wiktor Iszajew oskarżył służby specjalne obcych państw o wciąganie rosyjskiej młodzieży na Dalekim Wschodzie do działań opozycyjnych. Tezę taką wygłosił na przeprowadzonej 11 lutego w Chabarowsku naradzie na temat walki z ekstremizmem i przestępczością w sferze stosunków narodowościowych. Iszajew wezwał organy ochrony prawa do przeciwdziałania wzrostowi nastrojów nacjonalistycznych i separatystycznych oraz wciąganiu młodzieży do antykonstytucyjnych działań. (Przyznał co prawda, że nastroje ekstremistyczne mogą powstawać nie tylko z inspiracji obcych służb, ale także spontanicznie i zaapelował o rozróżnianie akcji ekstremistycznych od protestów socjalnych wywołanych trudną sytuacją społeczno-ekonomiczną).
W ub. roku przez rosyjski Daleki Wschód przetoczyła się fala protestów przeciwko podnoszeniu ceł na import samochodów. Część demonstracji została brutalnie stłumiona. Posłowie partii Jedna Rosja już wtedy oskarżali zagraniczne służby o finansowanie protestów. Kontrola przeprowadzona przez MSW nie potwierdziła jednak tych zarzutów.
Organizacje opozycyjne zapowiedziały na 20 lutego br. we Władywostoku wielki wiec pod hasłem nieufności wobec Jednej Rosji i rządu.
2010.02.16, Interfax, www.kommersant.ru, www.gazeta.ru
 
Ponad połowa Rosjan za przywróceniem obieralności gubernatorów
Według sondażu Centrum Lewady z końca stycznia, 54% Rosjan opowiada się za przywróceniem bezpośrednich wyborów szefów regionów (przeciw jest 21%, 24% nie ma zdania). Jednocześnie 36% respondentów opowiada się za przywróceniem okręgów jednomandatowych w wyborach do Dumy Państwowej (21% jest przeciw, 43% nie ma zdania). 33% popiera obniżenie progu wyborczego dla partii politycznych w wyborach parlamentarnych z obecnych 7% do przynajmniej 5% (30% jest przeciw, 37% nie ma zdania).
Wybory gubernatorskie i okręgi jednomandatowe zostały w Rosji zlikwidowane w 2004 r. Przywrócenie obieralności gubernatorów postulował niedawno ekspercki ośrodek Insor. Prezydent Dmitrij Miedwiediew na wrześniowym spotkaniu z klubem Wałdaj absolutnie wykluczał powrót do zasady obieralności szefów regionów.
2010.02.15, Interfax, www.levada.ru, www.vedomosti.ru
 
Doku Umarow zapowiada ataki na rosyjskie miasta
Przywódca bojowników islamskich Doku Umarow, nazywający siebie "emirem Kaukaskiego Emiratu", zapowiedział rozszerzenie krwawych ataków z Kaukazu Północnego na całą Rosję. "Jeśli Rosjanie myślą, że wojna istnieje jedynie w telewizji, gdzieś daleko na Kaukazie, że nie może ich dotyczyć, zamierzamy im pokazać, że wojna jednak przyjdzie do ich domów" - oświadczył Umarow w wywiadzie dla portalu Kavkazcenter opublikowanym 14 lutego. (Od 19 stycznia w Czeczenii i Inguszetii trwa obława na Umarowa).
2010.02.15, PAP, www.kavkazcenter.com
 
EUROPA WSCHODNIA
 
Zaprzysiężenie nowego prezydenta Ukrainy 25 lutego
Rada Najwyższa Ukrainy zdecydowała, że 25 lutego podczas specjalnego uroczystego posiedzenia parlamentu, prezydent elekt Wiktor Janukowycz złoży przysięgę, po której obejmie urząd prezydencki.
2010.02.16, PAP, www.pravda.com.ua, www.unian.net
 
Lokalne wybory na Ukrainie odwołane
Rada Najwyższa Ukrainy w uchwale przyjętej 16 lutego zdecydowała, że wybory deputowanych do rad lokalnych zaplanowane na 30 maja 2010 r. nie odbędą się. Rada nie podjęła decyzji o nowej dacie wyborów.
2010.02.16, www.pravda.com.ua, www.unian.net
 
Konflikt wokół ZPB
15 lutego w Wołożynie odbyło się wstępne posiedzenie sądu dotyczące praw do Domu Polskiego w Iwieńcu. 40 działaczy nie uznawanego przez białoruskie władze Związku Polaków na Białorusi, jadących do Wołożyna zostało zatrzymanych przez milicję pod różnymi pretekstami. Kilkoro z nich zostało natychmiast skazanych na grzywny lub kilkudniowe areszty. Grzywnę w wys. ponad 1 mln białoruskich rubli otrzymała prezes ZPB Andżelika Borys, a przybyły także do Wołożyna przewodniczący opozycyjnej białoruskie Zjednoczonej Partii Obywatelskiej Anatolij Labiedźka był przetrzymywany na milicji przez 9 godzin.
Na nasilenie represji wobec białoruskich Polaków zareagowały natychmiast władze polskie i unijne. Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski rozmawiał telefonicznie z szefem białoruskie dyplomacji Siarhiejem Martynowem. Prezydent Lech Kaczyński po rozmowie z szefem polskiej dyplomacji zapowiedział wystosowanie specjalnego listu do prezydenta Białorusi Alaksandra Łukaszenki. Do polskiego MSZ wezwany został ambasador Białorusi w Warszawie, a polski ambasador w Mińsku prowadził rozmowy w białoruskim MSZ. Z Andżeliką Borys rozmawiali telefonicznie prezydent Lech Kaczyński i premier Donald Tusk. Poinformowano o zakazie wjazdu do Polski dla kierownictwa nie uznawanego przez polskie władze ZPB oraz innych osób, które przyczyniły się do wzrostu napięcia.
Szef Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek zapowiedział rezolucję w sprawie sytuacji na Białorusi oraz wysłanie do Mińska oficjalnej misji. Szefowa unijnej dyplomacji Catherine Ashton oceniła represje wobec ZPB jako regres w stosunkach Białorusi z UE.
2010.02.15, Interfax, PAP, www.belapan.com
 
Lider Naddniestrza gotów na przyjęcie rosyjskich Iskanderów
Prezydent separatystycznego Naddniestrza Igor Smirnow zadeklarował 15 lutego na konferencji prasowej w Moskwie gotowość przyjęcia na terytorium regionu rosyjskich rakiet Iskander. Jego zdaniem mogłaby to być odpowiedź na planowane rozmieszczenie w Rumunii elementów tarczy antyrakietowej USA. Smirnow przyznał jednocześnie, że na razie Tyraspol nie złożył oficjalnie takiej propozycji Rosji. (Jednak według dziennika "Niezawisimaja Gazieta" naddniestrzański polityk omawiał już taką możliwość z szefem MSZ FR Siergiejem Ławrowem).
Komentując tę wypowiedź, szef mołdawskiej dyplomacji Iurie Leanca wyraził przekonanie, że Smirnow przekracza swoje kompetencje i że wszelkie kwestie dotyczące stosunków dwustronnych z Mołdawią Rosja będzie omawiać z Kiszyniowem, a nie Tyraspolem. Lider partii demokratycznej wchodzącej w skład rządzącego Mołdawią Sojuszu na Rzecz Integracji Europejskiej Marian Lupu uznał propozycję Smirnowa za próbę wciągnięcia Rosji w skandal międzynarodowy. Wyraził przekonanie, że inicjatywa naddniestrzańskiego prezydenta jest elementem kampanii wyborczej przez marcowymi wyborami do władz lokalnych i grudniowymi do parlamentu.
2010.02.15, TV Rossija24, Interfax, www.ng.ru
 
Mołdawia bliżej Rumunii
Premier Mołdawii Vlad Filat i szef MSW Rumunii Vasile Blaga uczestniczyli 15 września w otwarciu odbudowanego mostu na rzece Prut łączącego mołdawską miejscowość Lipcani z rumuńską Radauti. Minister Blaga powiedział, że pod koniec marca w związku z wejściem w życie dwustronnej umowy o małym ruchu granicznym, mieszkańcy przygranicznych rejonów Mołdawii będą wjeżdżać do Rumunii bez wiz. (Most Lipcani-Radauti został zniszczony w 1944 r. Oba kraje odbudowały go przy pomocy finansowej UE).
2010.02.15, www.interlic.md
 
KAUKAZ I AZJA CENTRALNA
 
Spór o strategię Gruzji wobec terytoriów okupowanych
Rosyjski MSZ skrytykował ogłoszoną w Gruzji pokojową strategię wobec terytoriów okupowanych - Abchazji i Osetii Południowej (deklaruje ona dążenie do ich reintegracji wyłącznie środkami pokojowymi, przeciwdziałanie izolacji ludności separatystycznych regionów od reszty Gruzji i objęcie ich ogólnokrajowymi programami społeczno-gospodarczymi, kulturalnymi i edukacyjnymi). Wiceszef rosyjskiego resortu Grigorij Karasin w wywiadzie dla gazety "Ogoniok" z 15 lutego nazwał strategię pokojowym kamuflażem, który ma zamaskować stare cele, czyli odzyskanie za wszelką cenę kontroli nad "niepodległymi" państwami. MSZ Gruzji wydał w tej sprawie oświadczenie, zarzucając Moskwie demagogiczne wypaczanie sensu pokojowej inicjatywy gruzińskiego rządu. (Wcześniej strategię skrytykowały separatystyczne władze obu regionów).
2010.02.15, Interfax, www.apsny.ge
 
Misja Kazachstanu na rzecz uregulowania konfliktów na Kaukazie Południowym
Przewodniczący OBWE, minister spraw zagranicznych Kazachstanu Kanat Saudabajew złożył 14-15 lutego wizytę w Baku. Został przyjęty przez prezydenta Azerbejdżanu Ilhama Alijewa, przeprowadził rozmowy z szefem dyplomacji Elmarem Mammadjarowem i szefem parlamentu Ogtajem Asadowem, a także z liderami partii politycznych. Saudabajew przekazał prezydentowi Alijewowi w imieniu prezydenta Kazachstanu Nursułtana Nazarbajewa pakiet propozycji dotyczących uregulowania karabaskiego. Szczegóły nie są znane. Strona kazachstańska zapewnia, że występuje jako bezstronny i realistyczny pośrednik w procesie uregulowania. Wizyta w Baku była pierwszym etapem kaukaskiej podróży szefa OBWE. Kolejnymi mają być Gruzja i Armenia.
2010.02.15, Interfax, www.regnum.ru, www.ng.ru
 
Opracowały: hk, aw, DN
Redaktor prowadzący: Halina Kowalczyk