ROSJA
 
Rosyjscy komuniści żądają rewizji śledztwa katyńskiego
Frakcja Komunistycznej Partii FR w Dumie Państwowej zażądała powołania komisji parlamentarnej do zbadania okoliczności śmierci polskich oficerów w Katyniu, a także wznowienia śledztwa w tej sprawie przez Prokuraturę Generalną Rosji. Zażądała również przeprowadzenia parlamentarnego dochodzenia w sprawie śmierci 80-120 tys. czerwonoarmistów w polskiej niewoli w 1920 r. Postulaty te odczytał 12 lutego na forum Dumy deputowany Wiktor Iluchin (jego wystąpienie zostało opublikowane na oficjalnej stronie KPFR). Iluchin przypomniał, że w Europejskim Trybunale Praw Człowieka czeka ponad 70 pozwów krewnych ofiar Katynia z żądaniem zadośćuczynienia na łączną sumę 100 mld dolarów, które będzie musiała zapłacić Rosja.
Według rosyjskich komunistów, polscy oficerowie zostali rozstrzelani przez Niemców. KPFR powołuje się przy tym na badania społecznej komisji historyków, która miała zebrać dowody świadczące o winie Niemców i o późniejszym sfałszowaniu archiwalnych dokumentów KC KPZR.
Nawiązując do planowanych obchodów rocznicy zbrodni katyńskiej, które zdaniem komunistów, będą miały charakter antyrosyjski, Iluchin zaapelował do premiera Władimira Putina, by powstrzymał się przed powtórzeniem "pochopnych i najprawdopodobniej błędnych tez w sprawie śmierci polskich oficerów". Zapowiedział, że wkrótce KPFR zamieści na swojej stronie film dokumentalny o Katyniu.
Jak podał portal Gazeta.Ru, postulaty komunistów w sprawie powołania historycznych komisji parlamentarnych nie znalazły poparcia wśród posłów innych frakcji.
2010.02.12, Interfax, PAP, kprf.ru, www.gazeta.ru
 
Demonstracje w Rosji
13 lutego ponad tysiąc demonstrantów, w tym niezależni związkowcy z upadających zakładów samochodowych AwtoWAZ w Togliatti, na wiecu w Samarze żądało dymisji gubernatora obwodu samarskiego Władimira Artiakowa. Demonstranci oskarżali władze lokalne i federalne o brak skutecznych działań na rzecz powstrzymania wzrostu bezrobocia w regionie. Wiec zorganizowała niezarejestrowana partia Wola. Padały na nim także hasła dymisji premiera Władimira Putina oraz przywrócenia konstytucyjnych praw i swobód, w tym wyborów gubernatorów. Wiec odbywał się za zgodą lokalnych władz. Milicja nie interweniowała.
Tego samego dnia w Irkucku odbyły się dwie konkurencyjne demonstracje - za i przeciw wznowieniu produkcji celulozy w Bajkalskim Kombinacie Celulozowo-Papierniczym. Przeciwnicy uruchomienia produkcji w strefie ekologicznej Bajkału domagali się dymisji Putina. Uczestnicy konkurencyjnej demonstracji (robotnicy kombinatu wspierani przez partię Jedna Rosja i LDPR) popierali decyzję premiera o cofnięciu zakazu produkcji celulozy, papieru i kartonu w bajkalskiej strefie ekologicznej. (Telewizja państwowa w dziennikach informowała tylko o wiecu proputinowskim).
2010.02.14, TV Wiesti, Interfax, PAP, www.newsru.com
 
Krwawa operacja przeciwko bojownikom na Kaukazie
W wyniku wielkiej operacji specjalnej przeciwko bojownikom islamskim, prowadzonej przez siły MSW i FSB 11-12 lutego w rejonie sunżeńskim Inguszetii, zginęło - według różnych danych - od 14 do 18 bojowników z oddziału Doku Umarowa i co najmniej cztery osoby cywilne. Mimo obecności w rejonie walk wielu czeczeńskich cywilów siły federalne użyły artylerii i śmigłowców bojowych. Władze twierdzą, że ok. 80 cywilów zdołano wcześniej ewakuować. Jak podkreślają komentatorzy, jest to rzadki na Kaukazie przypadek, że potwierdzono straty wśród ludności cywilnej, a nie zaliczono wszystkich zabitych do bojowników. Prezydent Czeczenii Ramzan Kadyrow obiecał wypłacenie rekompensat rodzinom ofiar.
2010.02.12, Interfax, PAP, www.vremya.ru, www.ingushetia.org
 
Minister Ławrow w Ameryce Łacińskiej
Podróżujący po krajach Ameryki Łacińskiej szef rosyjskiego MSZ Siergiej Ławrow został przyjęty 14 lutego w Managui przez prezydenta Nikaragui Daniela Ortegę. Rozmowa dotyczyła współpracy obu krajów, w tym inwestycyjnej i wojskowo-technicznej oraz współdziałania w walce ze zorganizowaną przestępczością i narkobiznesem. (Wcześniej Ławrow złożył trzydniową wizytę w Hawanie, gdzie spotkał się m.in. z przywódcą Kuby Raulem Castro oraz z wicepremierem, współprzewodniczącym rosyjsko-kubańskiej komisji ds. współpracy handlowo-ekonomicznej i naukowo-technicznej Ricardo Cabrisasem i szefem dyplomacji Bruno Rodriguezem Parrillą).
2010.02.14, TV Wiesti, www.mid.ru, www.rian.ru, www.bbc.co.uk
 
Rosja czeka na wyjaśnienia w sprawie tarczy
Szef MSZ FR Siergiej Ławrow oświadczył 14 lutego, że Rosja oczekuje od USA wyjaśnień dotyczących planów rozmieszczenia w Bułgarii i Rumunii elementów amerykańskiej tarczy antyrakietowej i że wyjaśnienia te zostały stronie rosyjskiej obiecane. Ławrow przypomniał, że prezydenci Rosji i USA uzgodnili, że eksperci obu krajów dokonają wspólnej analizy zagrożeń rakietowych. (O planach rozmieszczenia elementów w tarczy w Bułgarii poinformował 12 lutego szef bułgarskiego rządu Bojko Borysow. Wcześniej o podobnych planach Rumunii poinformował prezydent Traian Basescu).
2010.02.14, TV Wiesti, PAP, www.vedomosti.ru
 
Nord Stream ma wszystkie zezwolenia
Finlandia wyraziła ostateczną zgodę na budowę Gazociągu Północnego w swojej wyłącznej strefie ekonomicznej - ostatni konieczny dokument wydała 12 lutego agencja regionalna Finlandii Południowej. Wcześniej uczyniły to pozostałe państwa, przez których wody ma przebiegać gazowa magistrala - Szwecja, Dania, Niemcy i Rosja. Prace na morskim odcinku gazociągu rozpoczną się w kwietniu br., a pierwszy gaz popłynie nową trasą we wrześniu 2011 r. - poinformował premier Rosji Władimir Putin, podejmując 11 lutego prezesa holenderskiego koncernu gazowego Gasunie (udziałowca spółki Nord Stream) Marcela Kramera.
2010.02.12, Interfax, PAP, www.premier.gov.ru
 
Weszła w życie umowa o dostawach ropy dla Białorusi
Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka wydał 12 lutego dekret o ratyfikacji protokołu do umowy z Rosją o dostawach ropy na Białoruś w 2010 r. 15 lutego prezydent FR Dmitrij Miedwiediew podpisał ustawę o ratyfikacji protokołu zatwierdzoną przez obie izby parlamentu rosyjskiego. Dokument podpisany 27 stycznia br. przewiduje bezcłowe dostawy ropy na potrzeby wewnętrzne Białorusi (w tym roku 6,3 mln ton) oraz pobieranie przez Rosję pełnej stawki celnej za pozostałe 15 mln ton.
2010.02.15, www.kremlin.ru, www.president.gov.by
 
Rosja może dostarczyć S-300 Iranowi
Rada Bezpieczeństwa FR nie widzi powodu, by dalej odwlekać dostawy systemów rakietowych S-300 do Iranu - powiedział 14 lutego agencji Interfax zastępca sekretarza RB Władimir Nazarow. Przypomniał, że Rosja podpisała kontrakt i chociaż dostawy zostały wstrzymane, musi on zostać zrealizowany. Podkreślił, że umowa ta nie jest sprzeczna z prawem międzynarodowym, ponieważ S-300 są bronią defensywną. Nazarow powiedział też, że podjęcie ewentualnej akcji militarnej przeciwko Iranowi byłoby ogromnym błędem mającym skrajnie negatywne następstwa dla całego świata i że problemy związane z irańskim programem jądrowym należy rozwiązywać wyłącznie środkami dyplomatycznymi. Tego samego dnia do realizacji kontraktu wezwał Moskwę ambasador Iranu w Moskwie Mahmud Reza Sadżadi, stwierdzając, że wstrzymywanie dostaw S-300 szkodzi wizerunkowi Rosji. (Media zwracają uwagę, że Nazarow poruszył kwestię S-300 w przeddzień przyjazdu do Moskwy premiera Izraela, który sprzeciwia się realizacji rosyjsko-irańskiego kontraktu).
2010.02.14, TV Wiesti, Interfax, PAP, www.kommersant.ru
 
EUROPA WSCHODNIA
 
Wiktor Janukowycz prezydentem elektem - oficjalne wyniki wyborów na Ukrainie
Centralna Komisja Wyborcza Ukrainy podała 14 lutego oficjalne wyniki drugiej tury wyborów prezydenckich. Zgodnie z wcześniejszymi komunikatami wygrał jej lider Partii Regionów Wiktor Janukowycz i to on będzie kolejnym prezydentem Ukrainy. Janukowycza poparło 48,95% (12,48 mln) uczestników głosowania, podczas gdy jego konkurentkę premier Julię Tymoszenko - 45,47% (11,59 mln).
Sztab wyborczy Julii Tymoszenko zapowiedział zaskarżenie wyników do sądu natychmiast po otrzymaniu oficjalnego protokołu z CKW. To samo zapowiedziała dzień wcześniej sama pani Tymoszenko. Powiedziała, że ma dowody na to, że druga tura wyborów została sfałszowana. Jej zdaniem, na korzyść Janukowycza sfałszowano ponad 1 mln głosów. Zapewniła, że nie będzie protestować na ulicach, bo kraj potrzebuje spokoju, ale wyłącznie w sądzie.
Tymczasem Wiktor Janukowycz w wywiadzie udzielonym rosyjskiej telewizji 14 lutego oświadczył, że Julia Tymoszenko powinna uznać porażkę i dobrowolnie ustąpić ze stanowiska premiera. Zapowiedział szybkie decyzje i rozmowy w sprawie nowego rządu i nowej koalicji. Nie wykluczył pozostawienia rosyjskiej Floty Czarnomorskiej na Krymie po 2017 r. Ponownie zadeklarował wolę rozmów z Rosją i UE na temat odbudowania idei konsorcjum gazowego. Opowiedział się za ustawowym zabezpieczeniem interesów rosyjskojęzycznej ludności na Ukrainie. Zapowiedział zbadanie zasadności odznaczenia najwyższym ukraińskim orderem Stepana Bandery. Oświadczył, że kwestia członkostwa Ukrainy w NATO nie jest aktualnie rozważana i zadeklarował gotowość poparcia przez Ukrainę rosyjskiej inicjatywy dotyczącej bezpieczeństwa europejskiego.
2010.02.14, Interfax-Ukraina, PAP, www.unian.net, www.pravda.com.ua
 
Wiktor Janukowycz zaproszony do Moskwy
Prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew skierował list gratulacyjny do Wiktora Janukowycza, zwycięzcy wyborów prezydenckich na Ukrainie - poinformowało biuro prasowe Kremla 15 lutego. Rosyjski przywódca wyraził w nim nadzieję na to, że stosunki rosyjsko-ukraińskie ponownie nabiorą konstruktywnego, owocnego i partnerskiego charakteru. Zaprosił też Janukowycza do złożenia wizyty w Moskwie w najbliższym możliwym terminie. (Bliska współpracownica prezydenta elekta Hanna Herman nie wykluczyła 12 lutego, że pierwszą wizytę Janukowycz złoży w Brukseli).
2010.02.15, Interfax, PAP, www.unian.net
 
Liczni działacze ZPB zatrzymani na Białorusi
Białoruska milicja zatrzymała 15 lutego w Grodnie, Iwieńcu i Wołożynie kilkudziesięciu działaczy nieuznawanego przez białoruskie władze Związku Polaków na Białorusi. Według napływających z Białorusi informacji, wśród zatrzymanych jest całe kierownictwo Związku, w tym Andżelika Borys. Działacze Związku zamierzali obserwować tego dnia w Wołożynie proces sądowy dotyczący praw do Domu Polskiego w Iwieńcu. Kilku zatrzymanych zostało już ukaranych, m.in. wiceprezes ZPB Mieczysław Jaśkiewicz i rzecznik Związku Igor Bancer otrzymali po 5 dni aresztu za udział w nielegalnym wiecu 10 lutego pod Domem Polskim w Iwieńcu.
2010.02.15, PAP, www.belapan.com, www.naviny.by
 
Wizyta szefa białoruskiej dyplomacji w Polsce
Ministrowie spraw zagranicznych Polski i Białorusi - Radosław Sikorski i Siarhiej Martynau - podpisali 12 lutego w Warszawie umowę o małym ruchu granicznym. Stanowi ona, że osoby, które mogą udokumentować nie krótszy niż 3 lata okres zamieszkiwania w strefie przygranicznej w obu państwach (do 50 km od granicy) będą mogły wystąpić o zezwolenie na przekraczanie granicy bez wiz. Zezwolenie wydane po raz pierwszy ważne będzie 2 lata, a wydane kolejny raz - 5 lat.
Jednym z głównych tematów rozmowy ministrów Sikorskiego i Martynowa była sytuacja mniejszości polskiej na Białorusi, szczególnie w kontekście ostatnich wydarzeń wokół Domu Polskiego w Iwieńcu. Minister Martynau zapewnił na konferencji po zakończeniu rozmów, że prawa Polaków na Białorusi nie są naruszane, ani ograniczane. Stwierdził, że wydarzenia w Iwieńcu nie są dowodem na pogwałcenie praw mniejszości polskiej, lecz przejawem sporów pomiędzy dwiema frakcjami w pozarządowej organizacji tej mniejszości, które powinny dojść między sobą do porozumienia. Podkreślił, że rząd Białorusi nie chce ingerować w tę sprawę.
2010.02.12, PAP, www.belapan.com, www.naviny.by
 
Europejscy parlamentarzyści o sytuacji na Białorusi
Sytuacja polityczna i społeczna na Białorusi, w tym możliwości działania partii demokratycznych i organizacji pozarządowych, przygotowania do wyborów lokalnych i prezydenckich oraz stosunki Białorusi z Zachodem omawiane były podczas spotkań 14 lutego w Mińsku szefa delegacji PE ds. współpracy z Białorusią Jacka Protasiewicza i prezesa Fundacji Adenauera Hansa-Gerta Poetteringa z działaczami białoruskiej opozycji. Poettering i Protasiewicz spotkali się także z Andżeliką Borys i Andrzejem Poczobutem, liderami nieuznawanego przez białoruskie władze Związku Polaków na Białorusi, z którymi rozmawiali o sytuacji ZPB, wydarzeniach związanych z Domem Polskim w Iwieńcu i o represjach ze strony białoruskich władz wobec działaczy polonijnych.
Dzień wcześniej poinformowano, że szef polskiego klubu Europejskiej Partii Ludowej w PE Jacek Saryusz-Wolski zaprosił Andżelikę Borys i lidera opozycyjnego ruchu "O wolność" Alaksandra Milinkiewicza do złożenia wizyty w Parlamencie Europejskim i zrelacjonowania tam sytuacji na Białorusi. Zaniepokojenie sytuacją z prawami człowieka i naruszaniem demokracji na Białorusi wyraził 12 lutego przewodniczący PE Jerzy Buzek.
2010.02.14, PAP
 
KAUKAZ I AZJA CENTRALNA
 
Inauguracja drugiej kadencji prezydenta Abchazji
12 lutego odbyła się uroczystość zaprzysiężenia Siergieja Bagapsza jako prezydenta Abchazji na drugą kadencję. Bagapsz wygrał wybory prezydenckie w separatystycznej Abchazji 12 grudnia 2009 r., zdobywając 60% głosów. Startujący z nim w parze dotychczasowy premier Aleksandr Ankwab został wiceprezydentem. W inauguracji uczestniczyło wielu gości z Rosji (w tym spiker Rady Federacji Siergiej Mironow, mer Moskwy Jurij Łużkow i inni gubernatorzy), a także przedstawiciele Nikaragui i Wenezueli - państw, które oprócz Rosji i Nauru, uznały niepodległość separatystycznych regionów Gruzji. 13 lutego Bagapsz powołał na nowego szefa rządu Siergieja Szambę - wieloletniego ministra spraw zagranicznych Abchazji.
2010.02.12,Interfax, PAP, www.civil.ge
 
Parlament Azerbejdżanu znowelizował ustawę o mediach
Stosunkiem głosów 92 do 7 parlament Azerbejdżanu na posiedzeniu 12 lutego wprowadził zmiany do ustawy o mediach. Przyjęte poprawki zakazują filmowania, fotografowania i nagrywania obywateli bez ich wiedzy i zgody. Ograniczenia nie dotyczą jedynie działań podejmowanych podczas prowadzenia operacji śledczych. Oficjalnie celem nowelizacji jest ochrona życia prywatnego obywateli. Przedstawiciele opozycji mówią jednak, że poprawki utrudnią pracę tym dziennikarzom, którzy chcą rozliczać władze.
Tego samego dnia parlament znowelizował także ustawy o wolności informacji, o działalności operacyjno-śledczej, o działalności wywiadu i kontrwywiadu oraz o uzyskiwaniu informacji.
2010.02.11, PAP, news.bakiliar.az, 1news.az
 
Opracowały: hk, aw, DN
Redaktor prowadzący: Halina Kowalczyk