ROSJA
 
Rosja sprowokowała nowy zator w Unii Celnej
Rosyjskie firmy naftowe wstrzymały od 1 lutego dostawy ropy do Kazachstanu z powodu niejasnej sytuacji w kwestii ceł eksportowych. Przyczyną niejasności był telegram od Federalnej Służby Celnej (FSC) o konieczności uiszczania od 1 lutego pełnej stawki celnej (270,7 USD za tonę) za ropę eksportowaną do wszystkich państw, czyli także do krajów Unii Celnej Rosji, Kazachstanu i Białorusi. FSC powołała się na rozporządzenie rządu ustalające wysokość ceł na ropę i produkty naftowe. Rosyjskie firmy eksportują do Kazachstanu ok. 6 mln ton ropy rocznie. Dotychczas nie była ona obłożona cłem. Kazachstański minister energetyki i zasobów mineralnych Sauat Mynbajew potwierdził, że republice grozi deficyt paliw. (Najbardziej zagrożona jest rafineria w Pawłodarze na północy Kazachstanu pracująca wyłącznie na surowcu rosyjskim). Wyraził jednak przekonanie, że problem wynikł wyłącznie z niedopatrzenia i złej interpretacji rozporządzenia rosyjskiego rządu przez służbę celną i wkrótce zostanie rozwiązany.
2010.02.05, ru.reuters.com, www.vesti.kz, www.kt.kz
 
Rosja i USA będą wspólnie walczyć z narkotykami
Posiedzenie grupy roboczej ds. walki z narkotykami utworzonej w ramach rosyjsko-amerykańskiej komisji prezydenckiej (Miedwiediew-Obama), które odbyło się w Moskwie 4 lutego, zakończyło się podpisaniem kilku dokumentów programowych. Ze strony rosyjskiej obradom współprzewodniczył szef Federalnej Służby Kontroli Obrotu Narkotyków (FSKON) Wiktor Iwanow, z amerykańskiej - dyrektor Państwowego Biura Polityki Kontroli Narkotyków Gil Kerlikowske. Zapowiedziano intensyfikację działań w walce z rozprzestrzenianiem narkotyków z Afganistanu. Iwanow zadeklarował gotowość wysłania funkcjonariuszy FSKON do struktur międzynarodowych w Afganistanie koordynujących działania antynarkotykowe podejmowane przez ONZ i instytucje afgańskie.
2010.02.04, Interfax, www.rian.ru, www.lenta.ru, www.fskn.ru, www.gazeta.ru
 
Rosja bez zaproszenia na spotkanie G-7
Niezaproszenie Rosji na kolejne spotkanie ministrów finansów i szefów banków centralnych, które ma się odbyć w Kanadzie w ramach grupy G-7 jest błędną decyzją, odzwierciedlającą stare stereotypy - powiedział 4 lutego rzecznik MSZ FR Andriej Niestierienko. Jednocześnie zbagatelizował brak zaproszenia, stwierdzając, że na tle tworzenia się "dwudziestki", jako głównego forum międzynarodowego omawiającego problemy finansowo-ekonomiczne, maleje znaczenie spotkań odbywających się w mniejszym gronie. Podkreślił, że strategicznych decyzji w sprawie finansowo-ekonomicznej architektury świata nie można obecnie podejmować bez czołowych graczy, do których należą państwa BRIC: Brazylia, Rosja, Indie i Chiny. (Rosję zaczęto zapraszać na spotkania G-7 od 1991 r. Potem grupa działała w formacie 7+1, a ostatnio- G-8).
2010.02.04, TV Wiesti, Interfax, www.mid.ru, www.grani.ru
 
Admirał Jegorow: Rosja nie zrzucała broni chemicznej do Bałtyku
Admirał Władimir Jegorow, dowódca Floty Bałtyckiej we latach 1991-2000, zaprzeczył doniesieniom szwedzkiej telewizji SVT, jakoby podczas likwidacji radzieckiej bazy morskiej w łotewskiej Lipawie na początku lat 90. Rosjanie wrzucili do Morza Bałtyckiego w rejonie Gotlandii starą broń chemiczną i odpady atomowe. Nazwał te informacje brednią i jawną prowokacją. Zapewnił, że siły marynarki wojennej, które opuszczały bazę w Lipawie, nie miały ani broni chemicznej ani odpadów radioaktywnych, i że wycofywanie rosyjskich wojsk z Łotwy odbywało się pod łotewską kontrolą. Informacji SVT nie potwierdzili też b. minister obrony Łotwy Talavs Jundzis i b. szef departamentu bezpieczeństwa tego kraju Janis Aivars Baskers, którzy uczestniczyli w rozmowach o likwidacji bazy w Lipawie. (3 lutego SVT powołująca się na b. agenta szwedzkiego wywiadu, podała, że w latach 1989-1992 Rosjanie zrzucali broń chemiczną i odpady radioaktywne do Bałtyku i że do szwedzkiej strefy ekonomicznej na wschód od Gotlandii trafiły m.in. gazy paraliżujące oraz pojemniki z odpadami promieniotwórczymi).
2010.02.05, Interfax, www.newsru.com
 
Czy Kreml obroni osiedle Riecznik?
Prezydent Dmitrij Miedwiediew włączył się w trwający od dwóch tygodni skandal wokół wyburzania domów w moskiewskim osiedlu Riecznik. 4 lutego nakazał Prokuraturze Generalnej i swojej administracji zbadanie prawomocności wysiedlania mieszkańców Riecznika i wyburzania ich domów zbudowanych w większości ponad 50 lat temu. Nakazał m.in. sprawdzenie, czy mieszkańców Riecznika nie obejmuje ustawa o tzw. amnestii działkowej z 2006 r. przewidująca uproszczony tryb rejestrowania praw własności działek i stojących na nich zabudowań użytkowanych od wielu lat przez osoby prywatne. Stołeczne władze, uznając domy w Rieczniku za samowolę budowlaną, 21 stycznia rozpoczęły akcję wyburzania. Merostwo posiłkuje się wyrokami sądowymi, kwestionowanymi przez mieszkańców. Sprawa ta zyskała w Rosji duży rezonans z powodu gwałtownych protestów wysiedlanych ludzi. (Jak dowodzi sondaż Centrum Lewady 49% moskwian przyznaje rację mieszkańcom osiedla i tylko 10% akceptuje działania merostwa).
2010.02.04, TV Wiesti, Interfax, www.gazeta.ru
 
EUROPA WSCHODNIA
 
Ukraina przed drugą turą wyborów prezydenckich
Prezydent Wiktor Juszczenko 4 lutego podpisał przyjęte przez parlament zmiany do ordynacji znoszące wymóg kworum w lokalnych komisjach wyborczych oraz zezwalające, by w razie paraliżu prac komisji niższego szczebla jej kompetencje przejmowała komisja wyższego szczebla. Rzeczniczka Juszczenki powiedziała, że prezydent, mając świadomość, że ustawa z poprawkami nie jest doskonała, podpisał ją, by zapobiec próbie zerwania II tury wyborów z powodu braku kworum. 5 lutego ustawa ze zmianami została opublikowana, zaczęła więc obowiązywać.
Przeciwna poprawkom premier Julia Tymoszenko apelowała do prezydenta o ich niepodpisywanie. Ostrzegała, że mogą one doprowadzić do fałszerstw wyborczych. Zapowiedziała zorganizowanie "nowego Majdanu", jeśli zmiany zaczną obowiązywać i jeśli wybory nie będą uczciwe. Zapowiedziała też złożenie do Rady Europy skargi na tryb uchwalenia zmian. Wprowadzanie zmian do ordynacji pomiędzy dwiema turami wyborów skrytykowali europosłowie Elmar Brok z Europejskiej Partii Ludowej i Charles Tannock z Europejskich Konserwatystów i Reformatorów. Szefowa dyplomacji UE Catherine Ashton zaapelowała do obydwojga kandydatów, by 7 lutego, podobnie jak podczas I tury, wyborcy mieli zapewnione prawo do swobodnego wyrażenia swej woli.
2010.02.05, Interfax-Ukraina, PAP, www.unian.net, www.pravda.com.ua, www.news.ru.com
 
Odwołanie dniepropietrowskiego gubernatora
Prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko 4 lutego odwołał Wiktora Bondara ze stanowiska przewodniczącego dniepropietrowskiej obwodowej administracji państwowej. Swą decyzję prezydent uzasadnił wotum nieufności, jakie wobec Bondara uchwalili dzień wcześniej dniepropietrowscy deputowani, oskarżający gubernatora o przygotowania do zerwania drugiej tury wyborów prezydenckich poprzez niewydanie polecenia odśnieżenia dróg w obwodzie. W rozmowie z dziennikarzami, Bondar ocenił, że jego dymisja ma związek z tym, że zadeklarował poparcie w wyborach prezydenckich Julii Tymoszenko.
2010.02.04, www.unian.net, www.pravda.com.ua
 
W ukraińskich szkołach można rozmawiać także w innych językach
Sąd Konstytucyjny Ukrainy uznał za niezgodny z konstytucją zapis rozporządzenia rządu, zobowiązujący nauczycieli do mówienia w szkole, także poza lekcjami, tylko w języku ukraińskim. SK uznał, że podejmując tę decyzję, rząd przekroczył swoje pełnomocnictwa, bo kwestia ta może być uregulowana wyłącznie w trybie ustawy.
2010.02.04, Interfax, www.pravda.com.ua, www.unian.net, www.kommersant.ru
 
Naftohaz Ukrajina zapłacił za styczniowy gaz
Naftohaz Ukrajina zapłacił rosyjskiemu koncernowi Gazprom pełną należność za gaz dostarczony w styczniu - poinformowało 4 lutego biuro prasowe Naftohazu. Informację tę potwierdził rzecznik Gazpromu Siergiej Kuprijanow. Podano, że ukraiński koncern kupił w styczniu 2,5 mld m3 gazu, ale nie ujawniono wysokości opłaty.
2010.02.04, Interfax-Ukraina, www.unian.net
 
Dziennikarz Belsatu ukarany za chuligaństwo
Dziennikarz telewizji Belsat Iwan Szulha zatrzymany 3 lutego przy okazji podjętej przez białoruską milicję próby wtargnięcia do mińskiego biura Belsatu, został 4 lutego skazany na 10 dni aresztu z paragrafu za drobne chuligaństwo. 
2010.02.04, PAP, www.naviny.by
 
Litwa - odmowa rejestracji nowej partii Kazimiry Prunskiene
Ministerstwo Sprawiedliwości Litwy odmówiło 4 lutego zarejestrowania Związku Ludowego - partii założonej w grudniu 2009 r. przez b. premier i długoletnią liderkę Partii Chłopsko-Ludowej Kazimirę Prunskiene. Jako powód podano nieprawidłowości w złożonych do rejestracji dokumentach. Związek Ludowy deklaruje wolę współpracy z Rosją i wzywa do poprawy stosunków ze wschodnim sąsiadem. W zjeździe założycielskim partii uczestniczyli rosyjscy politycy.
2010.02.04, Interfax, www.regnum.ru, www.delfi.lt
 
KAUKAZ I AZJA CENTRALNA
 
Szef kazachstańskiej dyplomacji w Waszyngtonie
4 lutego szef kazachstańskiej dyplomacji Kanat Saudabajew zakończył dwudniową wizytę w Waszyngtonie gdzie przeprowadził rozmowy z sekretarz stanu Hillary Clinton, doradcą prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego gen. Jamesem Jonesem i sekretarzem ds. energetyki Stevenem Chu.Rozmowy dotyczyły sytuacji wewnętrznej w Kazachstanie, programu kazachstańskiego przewodnictwa w OBWE, współpracy energetycznej, w tym w dziedzinie energetyki atomowej, oraz kwestii bezpieczeństwa. Strona kazachstańska poinformowała o osiągnięciu "pryncypialnego porozumienia" w sprawie spotkania prezydentów USA i Kazachstanu w kwietniu oraz o poparciu USA dla idei zorganizowania w czerwcu 2010 r. szczytu OBWE w Astanie (o co Kazachstan usilnie zabiegał).
2010.02.04-.05, Interfax, www.inform.kz, www.vesti.kz, www.trend.az, www.ng.ru, www.rian.ru
 
Freedom House krytykuje Kazachstan
Freedom House w oświadczeniu wydanym 4 lutego skrytykował kazachstańskie władze za łamanie wolności słowa. Organizacja uznała, że Kazachstan nie dorósł do standardów OBWE i przewodzenia tej organizacji. Oświadczenie to ma związek z represjami wymierzonymi w media (konfiskowania nakładów gazet i zatrzymywania ich redaktorów) za publikowanie materiałów dotyczących korupcyjnych zarzutów stawianych Timurowi Kulibajewowi, wiceprezesowi holdingu ds. zarządzania majątkiem państwowym Samruk-Kazyna. 2010.02.05, Interfax, www.dw-world.de, www.azattyq.org
 
Opracowały: eu, hk, aw, DN
Redaktor prowadzący: Halina Kowalczyk