ROSJA
 
Rosja: pierwsze reakcje na artykuł szefów dyplomacji Polski i Szwecji
Broń jądrowa Rosji pozostanie w pobliżu granic UE, dopóki bezpieczeństwo europejskie nie stanie się wspólne i niepodzielne - powiedział 2 lutego przewodniczący komitetu ds. zagranicznych rosyjskiej Dumy Konstantin Kosaczow. Była to reakcja na artykuł szefów dyplomacji Polski i Szwecji - Radosława Sikorskiego i Carla Bildta, którzy na łamach "New York Times" i "International Herald Tribune" wezwali przywódców USA i Rosji do radykalnego ograniczenia tzw. taktycznej broni nuklearnej w Europie. Kosaczow uznał inicjatywę obu polityków za "nielogiczną". Szef Akademii Problemów Geopolitycznych gen. Leonid Iwaszow powiedział natomiast, że na granicach Rosji i UE nie ma warunków do utworzenia strefy bezatomowej. Oświadczył, że Moskwa może wycofać taktyczną broń jądrową z zachodnich rejonów FR dopiero wówczas, gdy państwa NATO graniczące z Rosją zobowiążą się do nierozmieszczania takiej broni na swoich terytoriach.
2010.02.02, Interfax, PAP, www.newsru.com, www.bbc.co.uk, www.mobus.com
 
Doradcy Miedwiediewa postulują "powrót do konstytucji"
Działający pod auspicjami prezydenta Rosji Instytut Rozwoju Współczesnego (Insor) opracował raport "Wizerunek Rosji XXI wieku. Obraz pożądanego jutra", poświęcony politycznej modernizacji Rosji - poinformował 3 lutego dziennik "Wiedomosti". Prezydenccy doradcy postulują w nim "powrót do konstytucji" - likwidację zmian systemowych wprowadzonych po objęciu prezydentury przez Władimira Putina. Doradzają przywrócenie obieralności gubernatorów, debiurokratyzację gospodarki i uniemożliwienie czerpania zysków z pełnienia funkcji państwowych, przywrócenie pluralizmu politycznego, wielopartyjności i konkurencji partii, niezawisłości sądów, zniesienie monopolu państwa w mediach, totalną modernizację milicji i służby bezpieczeństwa w następstwie likwidacji MSW i FSB oraz uzawodowienie i redukcję armii do pół miliona ludzi. W polityce zagranicznej Insor postuluje udział Rosji we wszystkich globalnych organizacjach, w tym WTO i OECD, a w dalszej perspektywie wejście do Unii Europejskiej i NATO.
2010.02.03, www.vedomosti.ru, www.rian.ru
 
Jedna Rosja grozi dymisją spikerowi senatu
Putinowska partia Jedna Rosja zagroziła dymisją spikerowi Rady Federacji Siergiejowi Mironowowi w związku z jego deklaracją (wygłoszoną w telewizji Pierwyj Kanał), że nie we wszystkim zgadza się z premierem Władimirem Putinem, zwłaszcza w kwestii polityki antykryzysowej rządu. Członkowie kierownictwa JR wyrazili oburzenie tą wypowiedzią, dowodzącą - ich zdaniem - nieuczciwości i niekonsekwencji Mironowa. Jeden z liderów JR Andriej Isajew wytknął spikerowi, a zarazem szefowi partii Sprawiedliwa Rosja, że tylko swoim wcześniejszym gorącym deklaracjom o poparciu dla Putina zawdzięcza mandaty swojej partii w Dumie Państwowej, a także osobistą karierę polityczną. (Mironow został delegowany do federalnego senatu przez zgromadzenie ustawodawcze Petersburga, gdzie deputowani JR mają absolutną większość. W myśl obowiązującej ustawy o formowaniu Rady Federacji parlament regionalny nie może go jednak odwołać przedterminowo. Odwołanie senatora może zainicjować tylko sama Rada Federacji na wniosek spikera).
2010.02.02, www.rian.ru, www.edinros.ru, www.newsru.com
 
Spotkanie prezydentów Rosji i Gujany
Prezydent FR Dmitrij Miedwiediew przyjął 2 lutego prezydenta Gujany Bharrata Jagdeo. Według źródeł kremlowskich rozmawiano o perspektywach rozwoju stosunków Rosji z państwami Ameryki Łacińskiej i Basenu Karaibskiego. Miedwiediew oświadczył, że Rosja była długo nieobecna w tym regionie, a teraz podjęła strategiczną decyzję o aktywnym rozwijaniu stosunków z jego krajami. Podkreślił, że z rosyjskiego punktu widzenia jest to ważne dla równowagi sił i interesów na świecie. „Kommiersant” podał, że w spotkaniu na Kremlu uczestniczył też Oleg Deripaska, szef koncernu aluminiowego RusAl, a jednym z tematów rozmów były problemy jego firmy w Gujanie. O szczegółach rozmów nie poinformowano. (W grudniu ub.r RusAl musiał wstrzymać pracę swojej kopalni boksytów Aroaima z powodu strajku zorganizowanego przez miejscowy związek zawodowy. Protestujący zostali spacyfikowani przez policję i wojsko. RusAl zwolnił 57 osób - w odpowiedzi został oskarżony o łamanie ustawodawstwa Gujany, praw pracowniczych i rasizm).
2010.02.02, www.kommersant.ru, www.kremlin.ru
 
Rosja rezygnuje z tworzenia narodowego holdingu przewoźników lotniczych
Premier Władimir Putin podjął decyzję o przekazaniu kompanii Aerofłot aktywów sześciu regionalnych linii lotniczych zarządzanych przez korporację państwową Rostiechnołogii. Przedsiębiorstwa te miały wejść w skład nowego narodowego holdingu przewoźników lotniczych RosAwia. Jak poinformowano 2 lutego na spotkaniu premiera z ministrem transportu Jurijem Lewitinem, korporacja Rostiechnołogii nie będzie tworzyć własnej firmy lotniczej. W zamian za udziały w kontrolowanych przez siebie regionalnych liniach ma dostać pakiet akcji Aerofłotu. Udział Aerofłotu w rynku krajowych przewozów lotniczych wzrośnie z 15 do 30-35%.
2010.02.02, TV Wiesti, www.newsru.com, www.kommersant.ru
 
Rosja szuka nowych dostawców mięsa drobiowego
Z dniem 1 lutego Rosja anulowała embargo na wwóz mięsa drobiowego i wszystkich produktów drobiarskich z Turcji, wprowadzone w 2005 r.w związku z ptasią grypą. Media podały, że Rosja rozpoczęła rozmowy z Turcją w ramach zapowiadanego poszukiwania nowych dostawców. Wprowadzenie przez Rosję od 1 stycznia zakazu wwozu mięsa drobiowego odkażanego chlorem doprowadziło do całkowitego odcięcia importu z USA, będących największym dostawcą tego mięsa na rosyjski rynek. Pierwsza runda rozmów z Amerykanami w sprawie wznowienia dostaw zakończyła się fiaskiem. 2 lutego główny lekarz sanitarny FR Giennadij Oniszczenko zadeklarował gotowość do kolejnej rundy negocjacji z USA.
2010.02.03, TV Wiesti, Interfax
 
EUROPA WSCHODNIA
 
Rosyjscy szpiedzy zatrzymani na Ukrainie
Szef Służby Bezpieczeństwa Ukrainy Wałentyn Naływajczenko poinformował 2 lutego o zatrzymaniu 27 stycznia w obwodzie odeskim 5 rosyjskich szpiegów - na gorącym uczynku podczas odbierania tajnych materiałów od obywatela Ukrainy zatrzymany został oficer Federalnej Służby Bezpieczeństwa FR, a następnie ochraniający akcję trzej kolejni oficerowie FSB i żołnierz rosyjskich wojsk stacjonujących w Naddniestrzu, natomiast nadzorujący akcję podpułkownik kontrwywiadu wojskowego FSB uciekł. Kierujący akcją oficer został aresztowany na dwa miesiące i wszczęto przeciwko niemu sprawę karną, pozostali po przesłuchaniu zostali wydaleni z Ukrainy. O incydencie poinformowane zostało kierownictwo FSB i ambasada FR w Kijowie.
FSB potwierdziła fakt zatrzymania na Ukrainie swego oficera. Zwrócono przy tym uwagę, że działania strony rosyjskiej były rewanżem za nasilającą się działalność werbunkową ukraińskich służb specjalnych wobec rosyjskich obywateli. Wyrażono też zdziwienie, że ukraińska SBU, wbrew stosowanej w takich przypadkach praktyce, zdecydowała się upublicznić incydent.
2010.02.02, Interfax, PAP, www.unian.net, www.pravda.com.ua
 
Ukraina przed II turą wyborów prezydenckich
Okręgowy Administracyjny Sąd Kijowa wydał zakaz organizowania masowych akcji w centrum Kijowa od 1 lutego do 1 marca. (O pozwolenie przeprowadzenia różnych imprez przy okazji II tury wyborów wystąpiły partie obydwojga kandydatów).
53,4% Ukraińców nie wierzy, że druga tura wyborów będzie uczciwa, a jej wyniki nie zostaną sfałszowane - wynika z sondażu Instytutu Psychologii Społecznej i Politycznej Akademii Nauk Pedagogicznych. Natomiast 62,5% ocenia, że oficjalne wyniki pierwszej tury są zgodne (albo raczej zgodne) z wolą wyborców.
Rzeczniczka prezydenta Gruzji poinformowała 3 lutego, że Micheil Saakaszwili zdecydował o niewysyłaniu na drugą turę ukraińskich wyborów gruzińskiej misji obserwacyjnej w związku z niejednoznaczną reakcją wobec gruzińskich obserwatorów. Prezydent zaapelował też o powrót do kraju Gruzinów, którzy wchodzą w skład różnych misji organizacji międzynarodowych.
2010.02.03, Interfax, PAP, www.unian.net, www.pravda.com.ua
 
Kolejne groźby wobec szefowej ZPB w Iwieńcu
Teresa Sobol, kierowniczka Domu Polskiego w Iwieńcu, szefowa tamtejszego oddziału Związku Polaków na Białorusi kierowanego przez Andżelikę Borys, poinformowała 2 lutego o otrzymaniu listu od szefa popieranego przez białoruskie władze odłamu ZPB Stanisława Siemaszki, w którym zagroził jej sądem i eksmisją, jeśli w ciągu tygodnia nie opuści Domu Polskiego i nie odda go we władanie jego organizacji. O groźbie pani Sobol poinformowała polską ambasadę i konsulat oraz Wspólnotę Polską, przy pomocy której Dom Polski został wykupiony i wyremontowany. Sytuacja wokół ZPB będzie prawdopodobnie jednym z głównych tematów rozmów szefa białoruskiej dyplomacji Siarhieja Martynowa, którego wizytę w Warszawie na 12 lutego zapowiedział polski MSZ.
2010.02.02, PAP
 
KAUKAZ I AZJA CENTRALNA
 
Gruzja oskarża Eutelsat o polityczną cenzurę
Prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili uznał odłączenie przez operatora telekomunikacyjnego Eutelsat sygnału gruzińskiego rosyjskojęzycznego kanału telewizyjnego "Pierwszy Kaukaski" za niebezpieczny precedens międzynarodowej cenzury politycznej, a także groźny dla europejskiej demokracji precedens kapitulacji wobec rosyjskiego Gazpromu. Według strony gruzińskiej Eutelsat pod presją Moskwy wynajął transpondery obiecane "Pierwszemu Kaukaskiemu" spółce Gazprom Media (na potrzeby NTW). Operator telekomunikacyjny twierdzi, że gruzińska stacja została odłączona po zakończeniu okresu próbnego, a stały kontrakt jest wciąż negocjowany. Strona gruzińska utrzymuje jednak, że Eutelsat zmienił warunki i chce umieścić stację na innym satelicie o znacznie mniejszym zasięgu. ("Pierwszy Kaukaski" miał być skierowany do odbiorców w całej Gruzji, łącznie z Abchazją i Osetią Południową, a także do rosyjskich republik Kaukazu Północnego. Obecnie można go odbierać tylko w Internecie, a na terenie Gruzji - w sieciach kablowych).
2010.02.02, PAP, www.newsru.com, www.civil.ge
 
Azersko-rumuńskie memorandum energetyczne
W Baku podpisano 2 lutego memorandum o współpracy energetycznej między Azerbejdżanem i Rumunią. Dokument przewiduje współpracę w ramach wszelkich projektów transportu ropy i gazu z regionu kaspijskiego do państw Unii Europejskiej. W grę wchodzą m.in. dostawy gazu skroplonego przez Gruzję i Morze Czarne (po wybudowaniu skraplarni w gruzińskim Kulewi i terminalu w Konstancy).
2010.02.02, ITAR-TASS, www.regnum.ru, www.trend.az
 
Wizyta prezydenta Turkmenistanu we Francji
W dniach 1-2 lutego prezydent Turkmenistanu Gurbanguły Berdymuhammedow przebywał z pierwszą wizytą oficjalną we Francji, podczas której spotkał się z prezydentem Nicolasem Sarkozym, premierem Francois Fillonem, przewodniczącym Senatu oraz przedstawicielami biznesu. Rozmowy dotyczyły współpracy dwustronnej i aktualnych kwestii międzynarodowych, w tym bezpieczeństwa energetycznego i stabilności tranzytu surowców energetycznych na światowe rynki. Strony podpisały m.in. międzyrządowe porozumienie w sprawie powołania komisji ds. współpracy gospodarczej, umowę o współpracy resortów spraw zagranicznych, o współdziałaniu izb przemysłowo-handlowych.Prezydent Francji zadeklarował gotowość zwiększenia liczby miejsc na francuskich uczelniach dla turkmeńskich studentów oraz pomoc w szkoleniu specjalistów z różnych dziedzin.
Wizycie turkmeńskiego przywódcy w Paryżu nie nadano rozgłosu, nie było żadnej konferencji prasowej, a dziennikarzom obecnym przy podpisywaniu dokumentów nie wolno było zadawać pytań. Zdaniem obserwatorów strona francuska chciała uniknąć drażliwej dla Aszchabadu kwestii praw człowieka i wolności słowa.
2010.02.03, www.ferghana.ru, www.turkmenistan.ru, www.ng.ru, www.ca-news.org, www.vz.ru
 
Kazachstan - sąd broni Timura Kulibajewa
Sąd rejonowy w Ałmaty zakazał publikowania jakichkolwiek informacji, które godziłyby w cześć i godność wiceprezesa holdingu ds. zarządzania majątkiem państwowym Samruk -Kazyna Timura Kulibajewa (zięcia prezydenta Nursułtana Nazarbjawa). 2 lutego sąd polecił skonfiskowanie nakładu kilku gazet, które opublikowały materiały na temat Kulibajewa i zażądał od ich redakcji przeprosin. Chodzi o informacje o korupcyjnych zarzutach pod jego adresem sformułowanych przez Muchtara Ablazowa, b. prezesa znacjonalizowanego BTA Banku. Sąd uznał zarzuty Ablazowa za bezpodstawne.
2010.02.02, www.ferghana.ru, www.lenta.ru
 
Opracowały: eu, hk, aw, DN
Redaktor prowadzący: Halina Kowalczyk