ROSJA
 
10-tysięczna demonstracja w Kaliningradzie
W Kaliningradzie doszło 30 stycznia do bezprecedensowo licznej demonstracji protestacyjnej. Na ulice wyszło około 10 tys. ludzi w proteście przeciwko podwyżce podatku drogowego w regionie (mimo że lokalne władze zapowiedziały wycofanie się z tej decyzji po pierwszych ulicznych protestach w grudniu). Postulatom ekonomicznym (oprócz niższych stawek podatku drogowego, żądano obniżki taryf komunalnych, podwyżek płac i zmniejszenia bezrobocia) towarzyszyły polityczne - demonstranci żądali dymisji kaliningradzkiego gubernatora Gieorgija Boosa wraz z całym obwodowym rządem, ustąpienia premiera Władimira Putina oraz przywrócenia bezpośrednich wyborów gubernatorskich i wolności politycznych. Organizatorem demonstracji był lokalny oddział opozycyjnego ruchu Solidarność, do akcji przyłączyły się także inne ugrupowania polityczne - komuniści, LDPR Żyrinowskiego, Jabłoko i Patrioci Rosji. Wiec był legalny. Milicja nie interweniowała.
2010.01.30, Interfax, PAP, www.newsru.com, www.echo.msk.ru
 
Rozpędzono demonstracje w obronie prawa do zgromadzeń
Polityczne akcje opozycji w obronie konstytucyjnego prawa do zgromadzeń odbyły się 31 stycznia w wielu rosyjskich miastach. W Moskwie i Petersburgu akcje odbywały się wbrew zakazowi władz i zostały rozpędzone. Wiec w Moskwie był liczniejszy niż poprzednie - wzięło w nim udział od 500 do 700 osób, z których niemal 150 zostało zatrzymanych, w tym wielu znanych działaczy opozycji. W Petersburgu zatrzymanych było 30 uczestników. Jedna z organizatorek akcji, szefowa Moskiewskiej Grupy Helsińskiej Ludmiła Aleksiejewa, poturbowana podczas analogicznej demonstracji w grudniu, przyznała, że tym razem milicja starała się ją ochraniać.
We Władywostoku, Jekaterynburgu, Irkucku, Krasnojarsku, Omsku, Astrachaniu i Murmańsku demonstracje były legalne, umiarkowanie liczne i minęły spokojnie.
2010.01.31, Interfax, PAP, www.newsru.com, www.echo.msk.ru
 
Dmitrij Rogozin o rozmieszczaniu baterii Patriot w Polsce
Decyzja o rozmieszczeniu w Polsce amerykańskich baterii Patriot jest nieprzemyślana - oświadczył 29 stycznia ambasador FR przy NATO Dmitrij Rogozin. Ostrzegł, że Rosja nie będzie biernie przyglądać się dyslokacji w odległości 60 km od obwodu kaliningradzkiego baterii mogących zestrzeliwać nawet niektóre rakiety balistyczne. Odmówił podania, jakie kontrposunięcia może podjąć strona rosyjska. Poinformował, że Moskwa prowadzi konsultacje z Warszawą i Waszyngtonem, i ma nadzieję na rewizję decyzji dotyczącej dyslokacji Patriotów.
2010.01.29, ITAR-TASS, PAP, www.vz.ru, russian.people.com
 
Spotkanie ministrów obrony Rosji i Białorusi
Ministrowie obrony Rosji i Białorusi - Anatolij Sierdiukow i Juryj Żadobin - na spotkaniu w Moskwie 29 stycznia zatwierdzili plan współpracy wojskowej obu resortów na 2010 r. oraz cele i zadania planowanych na 2011 r. wspólnych ćwiczeń wojskowych. Ministrowie rozmawiali o perspektywach współpracy wojskowej i wojskowo-technicznej, w tym o wspólnej ochronie zewnętrznej granicy państwa Związkowego Białorusi i Rosji, oraz utworzeniu wspólnego regionalnego systemu obrony przeciwlotniczej. Podpisali protokół do umowy z 1996 r. umożliwiający białoruskiej armii bezpłatne korzystanie z rosyjskich poligonów wojskowych do ćwiczeń z zakresu obrony powietrznej i przeciwlotniczej.
2010.01.29, Interfax, www.mil.ru, www.ng.ru, www.rian.ru
 
Moskwa i Mińsk porozumiały się w kwestii dostaw i tranzytu energii elektrycznej
Białoruski koncern elektroenergetyczny Biełenergo i rosyjski Inter RAO JES zawarły 29 stycznia kontrakt na dostawy i tranzyt rosyjskiej energii elektrycznej na Białoruś, a także tranzyt do obwodu kaliningradzkiego i państw bałtyckich na rok 2010. Warunków porozumienia nie ujawniono. Rozmowy ciągnęły się od grudnia. Strona białoruska żądała początkowo ponad 5-krotnej podwyżki stawek za tranzyt. Biełenergo groził nawet wstrzymaniem tranzytu energii elektrycznej do Kaliningradu.
2010.01.29, Interfax, www.belapan.com
 
Rosja sprzedała Libii broń wartości 1,3 mld euro
Rosja i Libia podpisały kontrakt na dostawy rosyjskiej broni wartości 1,3 mld euro - poinformował 30 stycznia premier FR Władimir Putin, który dzień wcześniej przeprowadził rozmowy w Moskwie z sekretarzem libijskiego komitetu obrony Abu Junisem Dżaberem. Nie ujawnił szczegółów umowy. Wcześniej źródła oficjalne informowały, że Libia chce kupić od Rosji samoloty Su-27, Su-30MK2, Su-35 i Ił-76 oraz systemy obrony przeciwlotniczej S-300 PMU-2 Faworit. (Przed spotkaniem z Putinem libijski polityk przeprowadził rozmowy z ministrem obrony FR Anatolijem Sierdiukowem).
2010.01.30, TV Wiesti, PAP, www.rian.ru, www.bbc.co.uk, www.ng.ru
 
Rosja - Japonia: incydent w rejonie Kurylów Południowych
MSZ Japonii przekazało Rosji oficjalny protest w związku z ostrzelaniem przez śmigłowiec rosyjskiej straży granicznej dwóch japońskich kutrów rybackich w rejonie Kunaszyr (jednej ze spornych wysp Kurylów Południowych). Incydent miał miejsce 29 stycznia. Według strony japońskiej, kutry prowadziły połowy w dozwolonej strefie, określonej w umowie dwustronnej. Strona rosyjska twierdzi, że jednostki znajdowały się na wodach terytorialnych FR i nie reagowały na polecenia pograniczników.
2010.01.30, TV Wiesti, Interfax, www.newsru.com, www.kommersant.ru
 
Łukoil podpisał kontrakt na eksploatację złoża w Iraku
31 stycznia w Bagdadzie został podpisany 20-letni kontrakt na eksploatację złoża naftowego Zachodnia Kurna-2 na południu Iraku przez konsorcjum z udziałem rosyjskiego Łukoilu (56,25%), norweskiego StatoilHydro (18,75%) i irackiej państwowej firmy North Oil Company (25%). Zasoby złoża są szacowane na 12,9 mld baryłek.
2010.01.31, Interfax, PAP, www.lukoil.ru
 
Gazprom i Węgierski Bank Rozwoju powołują spółkę do budowy South Stream
Podczas wizyty wicepremiera Rosji Wiktora Zubkowa w Budapeszcie 29 stycznia Gazprom i Węgierski Bank Rozwoju podpisały dokumenty założycielskie spółki projektowej South Stream Hungary Zrt (z równym udziałem stron), która ma zbudować węgierski odcinek gazociągu South Stream.
2010.01.29, Interfax, PAP, www.gazprom.ru
 
Jacques Chirac odmówił przyjęcia posady w South Stream
Eksprezydent Francji Jacques Chirac odrzucił ofertę Władimira Putina dotyczącą objęcia stanowiska szefa rady dyrektorów spółki South Stream, która ma budować gazociąg Południowy Potok- podała francuska gazeta "Le Nouvel Observateur", powołując się na buro prasowe Chiraca.
2010.01.29, www.nr2.ru, www.newsru.com
 
EUROPA WSCHODNIA
 
Europejscy ministrowie o ukraińskich wyborach
Ukraina ustanowiła standard przeprowadzania wolnych i uczciwych wyborów w Europie Wschodniej- napisali ministrowie ds. europejskich Polski, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji - Mikołaj Dowgielewicz, Chris Bryant, Werner Hoyer, Pierre Lellouche - w artykule zamieszczonym w najnowszym tygodniku "Zierkało Niedzieli". Stwierdzili, że kontynuowanie przez Ukrainę konsolidacji demokracji i pluralizmu mediów będzie przykładem dla innych państw regionu i wzmocni jej pozycję w procesie umacniania stosunków z UE. Ministrowie wyrazili nadzieję, że także podczas drugiej tury wyborów prezydenckich na Ukrainie przestrzegane będą demokratyczne procedury. Przyszłemu nowemu prezydentowi przypomnieli poważne zadania, przed jakimi stoi Ukraina, m.in. ustabilizowanie gospodarki, strukturalne reformy w energetyce, kontynuowanie walki z korupcją.
2010.01.31, Interfax-Ukraina, PAP, www.pravda.com.ua
 
Ukraińscy komuniści poparli Janukowycza
Kandydat na prezydenta Wiktor Janukowycz i lider Bloku Lewicy Petro Symonenko podpisali 29 stycznia porozumienie o wzajemnym poparciu, które zakłada m.in. udzielenie poparcia przez organizacje tworzące Blok Lewicy kandydatury Janukowycza w II turze wyborów prezydenckich.
2010.01.29, Interfax-Ukraina
 
Demarkacja centralnego odcinka granicy ukraińsko-mołdawskiej
Ukraina i Mołdawia rozpoczęły demarkację centralnego odcinka wspólnej granicy. W uroczystości ustawienia pierwszego znaku granicznego uczestniczyli 29 stycznia szefowie dyplomacji obu krajów - Petro Poroszenko i Iurie Leanca, przedstawiciele misji UE ds. monitorowania granicy mołdawsko-ukraińskiej (EUBAM), ambasady Hiszpanii oraz przedstawicielstwa Komisji Europejskiej na Ukrainie. We wspólnym oświadczeniu Poroszenko i Leanca stwierdzili, że rozpoczęcie demarkacji centralnego odcinka wspólnej granicy jest nieodłącznym elementem procesu regulowania problemu naddniestrzańskiego na bazie suwerenności i integralności terytorialnej Mołdawii.
2010.01.29, Interfax, www.interlic.md, www.rian.ru
 
Kolejna próba legalizacji Młodego Frontu
Białoruska opozycyjna organizacja Młody Front przeprowadziła 30 stycznia w Mińsku zjazd założycielski, na którym przewodniczącym organizacji został ponownie wybrany Dźmitryj Daszkiewicz. Wiceprzewodniczącymi zostali m.in. dotychczasowa rzeczniczka MF Tatiana Szaputka i lider organizacji z Grodna Aleś Kirkiewicz. Przygotowano dokumenty do podjęcia kolejnej, szóstej już od 2000 r., próby zarejestrowania organizacji na Białorusi. (Po kolejnej nieudanej próbie zalegalizowania działalności na Białorusi MF został zarejestrowany w styczniu 2008 r. w Czechach jako międzynarodowa organizacja młodzieżowa).
2010.01.30, www.naviny.by, www.belapan.com
 
Audronius Azubalis nowym szefem MSZ Litwy
Prezydent Litwy Dalia Grybauskaite podpisała 29 stycznia nominację Audroniusa Azubalisa, kandydata Związku Ojczyzny-Litewscy Chrześcijańscy Demokraci, na stanowisko ministra spraw zagranicznych. (Poprzedni minister Vygaudas Usackas ustąpił ze stanowiska na żądanie pani prezydent). Azubalis od listopada 2009 r. kierował sejmową komisją spraw zagranicznych. Litewscy Polacy uważają go za polityka nieprzychylnego ich sprawom, a opozycja - za zwolennika twardej linii wobec Rosji i Białorusi.
Po spotkaniu z prezydent Grybauskaite Azubalis powiedział dziennikarzom, że priorytetami litewskiej polityki zagranicznej pozostaną pogłębianie procesów integracyjnych z NATO i Unią Europejską, a także dobre stosunki z sąsiadami. Przy czym Rosję nazwał "skomplikowanym sąsiadem, którego działania niekiedy mogą być groźne dla Litwy". Oficjalnie Azubalis obejmie stanowisko po złożeniu przysięgi w Sejmie.
2010.01.29-30, Interfax, PAP, www.kurierwilenski.ru, www.delfi.lt, www.baltinfo.ru
 
KAUKAZ I AZJA CENTRALNA
 
Protesty w Kazachstanie przeciwko chińskiej ekspansji
30 stycznia w Ałmaty odbyła się demonstracja przeciwko ekspansji Chin w Kazachstanie. Bezpośrednim jej powodem była zapowiedź prezydenta Nursułtana Nazarbajewa (z grudnia ub.r.) wydzierżawienia Chinom miliona hektarów ziemi uprawnej. Protest zorganizowała opozycyjna Ogólnonarodowa Partia Socjaldemokratyczna - Azat. Uczestniczyło w nim - według różnych źródeł - od 500 do 2 tys. osób. Zebrani żądali zaprzestania wyprzedawania kraju bogatemu sąsiadowi. Wiec przebiegł bez incydentów. W przeddzień wiecu prokurator generalny Kazachstanu ostrzegł jednak, że wykorzystywanie tematu ziemi do podsycania nienawiści etnicznej będzie karane. (Chiny są jednym z większych inwestorów w Kazachstanie. W 2009 r. Pekin udzielił Astanie 10 miliardów USD kredytu w zamian za udziały w największych koncernach naftowych.
2010.02.01, PAP, www.ferghana.ru, www.kommersant.ru, www.dw-world.de
 
Nowy prokurator generalny Tadżykistanu
Prezydent Tadżykistanu Emamoli Rachmon zdymisjonował 30 stycznia prokuratora generalnego Bobodżona Bobochonowa i mianował na jego miejsce Szerchona Salimowa, dotychczasowego szefa agencji ds. kontroli finansowej i walki z korupcją. Powodów dymisji nie podano. Zdaniem obserwatorów ma ona związek z niedawnym konfliktem pomiędzy obu instytucjami wywołanym zatrzymaniem przez agencję prokuratorskich urzędników pod zarzutem korupcji.
2010.01.30, Interfax, www.ferghana.ru, www.regnum.ru
Opracowały: eu, hk, aw, DN
Redaktor prowadzący: Halina Kowalczyk